نکات مهم یک جوجه کشی موفق

جوجه کشی فرآیندی حساس است که موفقیت در آن تنها به داشتن دستگاه مناسب محدود نمی‌شود. رعایت اصول علمی، تنظیم شرایط محیطی، انتخاب تخم مناسب و توجه به جزئیات، نقش مهمی در افزایش درصد هچ دارد. در این مقاله با مهم‌ترین نکات یک جوجه کشی موفق آشنا می‌شویم تا بتوانید نتایج بهتر و جوجه‌های سالم‌تری داشته باشید.

برای یک جوجه کشی موفق به چه چیزهایی نیاز دارید؟

مراقبت های لازم برای جوجه کشی شامل سه مرحله است؛ قبل از شروع، حین فرایند و بعد از آن.
اکنون می خواهیم هر کدام از این مراحل و اقداماتی که لازم است تا طی آنها انجام شود را بررسی نماییم. ابتدا، مرحله قبل از شروع فرآیند که در واقع، پایه و اساس موفقیت در کل فرآیند است را مطالعه می کنیم. این مرحله شامل اقدامات ضروری زیر است؛

– انتخاب و تهیه تخم های نطفه دار با کیفیت

• شما باید تخم نطفه دار را از گله های سالم، تغذیه شده و واکسینه شده تهیه کنید. همچنین، این تخم ها باید تازه بوده و ترجیحا زیر 7 روزه باشند. افزون بر این، تخم های نطفه دار انتخابی باید تمیز، بدون لک و ترک بوده و دارای اندازه و شکل طبیعی باشند. یعنی نه خیلی درشت و نه خیلی ریز باشند. توجه داشته باشید که این تخم ها را به هیچ وجه نباید بشویید تا به لایه محافظ طبیعی پوسته آسیبی وارد نشود.

– بررسی و آماده سازی دستگاه جوجه کشی

• شما باید دستگاه را با آب و سرکه یا ضدعفونی کننده های صنعتی کاملا تمیز و ضدعفونی نمایید، سنسورها را بررسی کنید تا کالیبره باشند، شما باید دستگاه را از 24 ساعت قبل روشن نموده و عملکرد آن را زیر نظر بگیرید و نیز، بررسی فن ها، ترموستات، سیستم چرخش تخم ها و نمایشگرها را از قلم نیندازید.

– انتخاب محل قرار گرفتن دستگاه

• محل مناسب برای قرار دادن دستگاه باید دارای ویژگی هایی باشد. مثلا؛ باید دمایی نسبتا پایدار 20 تا 25 درجه سانتیگراد داشته، به دور از نور مستقیم خورشید و وسایل گرمایشی باشد، محیط باید بدون رطوبت، گرد و غبار یا مواد شیمیایی باشد و نیز، دارای پریز برق و امکان اتصال به برق اضطراری باشد.

– تنظیم دمای پایه دستگاه

قبل از قرار دادن تخم ها در دستگاه جوجه کشی، دستگاه را روشن کنید، دمای آن را به حدود 37.5 درجه سانتیگراد برسانید و چند ساعت صبر کنید تا شرایط داخل دستگاه پایدار شود.

– تامین رطوبت اولیه

داخل محفظه دستگاه مقدار کافی آب بریزید تا رطوبت اولیه دستگاه به 45 تا 55 درصد برسد. در این مرحله برای جلوگیری از ایجاد رسوبات و آلودگی، حتماً از آب جوشیده سرد یا آب تصفیه شده استفاده کنید.

– آماده سازی برای چرخش تخم ها

• قبل از هر چیزی از عملکرد صحیح سیستم چرخش اطمینان حاصل کنید.

– تعیین برنامه زمانی و ثبت اطلاعات

• شما باید تاریخ شروع جوجه کشی را یادداشت و بعد از آن، تاریخ های مهم را از قبل مشخص و ثبت نمایید.

– تهیه لوازم جانبی موردنیاز بعد از هچ

• لوازمی مثل برودر، لامپ حرارتی، آبخوری، دان خوری مخصوص، خوراک استارتر و پوشال تمیز برای بستر را از قبل تهیه کنید.
اکنون بیایید تا با هم بررسی نماییم که جوجه کشی به چه چیزهایی نیاز دارد و باید چه نکاتی را رعایت کنید تا نتیجه موفقی برایتان حاصل شود. توجه کنید که این بخش، یک بخش بسیار حساس بوده و رعایت جزئیات آن مستقیما بر روی درصد هچ تاثیر می گذارد. موارد لازم در حین فرایند جوجه کشی طی روزهای اول تا 21ام به شرح زیر می باشند؛

– کنترل دقیق دما

• دقت کنید که در تمام طول جوجه کشی دمای داخل دستگاه بر روی 37.5 درجه سانتیگراد ثابت بماند. شما می توانید به عنوان کنترل پشتیبان از ترمومتر دوم نیز، استفاده نمایید. زیرا، نوسان دمایی 0.5 درجه سانتیگراد هم شرایط مرگ جنین را فراهم می آورد.

– کنترل مناسب رطوبت

• در روزهای اول تا 18ام رطوبت را بر روی 45 تا 55 درصد تنظیم و از روز 19 تا 21 ام که مرحله خروج جوجه هاست، رطوبت را 65 تا 70 درصد نگه دارید.

– چرخش منظم تخم ها

• تخم های نطفه دار باید از روز اول تا 18ام، روزانه 3 تا 5 مرتبه بچرخند. اما از روز 19ام جوجه کشی باشد چرخش را متوقف نمایید.

– نوربینی یا نطفه سنجی

• اولین بار در روز 7 یا 8ام جوجه کشی باید به بررسی نطفه داری و رشد اولیه جنین بپردازید. نوربینی دوم در روز 18ام فرآیند صورت می گیرد تا حرکت جنین و آمادگی برای هچ بررسی شود. شما باید تخم های خراب، خون مرده یا بدون جنین را سریعا جدا نموده و از فساد و انتقال گازهای سمی جلوگیری کنید.

– عدم بازکردن مکرر درب دستگاه

باز کردن درب دستگاه باعث نوسان دما و رطوبت می‌شود و می‌تواند برای جنین‌ها کشنده باشد.لذا، تنها در صورت ضرورت و با سرعت آن هم در روزهای اول می توانید درب را باز کنید.

– بررسی روزانه عملکرد دستگاه

• شما باید فن ها، ترموستات، سیستم چرخش، نمایشگرها و منابع گرما یا رطوبت را به طور مرتب چک کنید. همچنین، دقت کنید که برق دستگاه باید پایدار بوده و در صورت امکان بتوانید از برق اضطراری استفاده کنید.

آماده سازی برای مرحله هچ

• شما باید در روز 18ام جوجه کشی تخم های نطفه دار را به قسمت پایین دستگاه یا سبد هچ منتقل کنید. در این مرحله، باید چرخش را متوقف، رطوبت را بالا و نیز، دما را بر روی 37 درجه سانتیگراد حفظ کنید.

– عدم دستکاری جوجه ها هنگام بیرون آمدن از تخم

• شما نباید در شکستن پوسته تخم ها دخالت نمایید مگر در موارد اورژانسی. جوجه ها باید خودشان از تخم بیرون بیایند تا سالم و قوی باشند.

– درصد جوجه ها پس از هچ

• جوجه ها باید تا زمان خشک شدن در داخل دستگاه مانده و سپس، به محیط برودر منتقل شوند.
در نهایت، می خواهیم بررسی کنیم که بعد از پایان فرآیند جوجه کشی، لازم است تا چه کارهایی انجام دهید تا جوجه ها زنده بمانند و به صورت سالم رشد کنند. موارد لازم بعد از پایان فرآیند جوجه کشی به صورت زیر می باشد؛

– خشک شدن کامل جوجه ها در داخل دستگاه جوجه کشی

• جوجه های تازه متولد شده بدن مرطوبی دارند. لذا، باید در دمای ثابت 37 درجه سانتیگراد نگه داری شوند تا کاملا خشک شوند. زمان لازم برای این امر حدود 6 تا 12 ساعت می باشد. توجه داشته باشید که خروج زودهنگام جوجه ها باعث سرماخوردگی یا افت انرژی آنها می شود.

– انتقال جوجه ها به محل نگهداری یا برودر

•شما باید برودر را از قبل گرم کنید و دمای آن را به 35 درجه سانتیگراد برسانید. حتما کف برودر را باید با پوشال تمیز، پارچه حوله ای یا روزنامه بپوشانید تا جوجه ها لیز نخورند و به بیماری پای پرانتزی مبتلا نشوند. همچنین، برای تامین گرما می توانید از لامپ حرارتی یا بخاری ایمن استفاده کنید.

– تامین آب و غذای اولیه

• شما باید به جوجه ها آب تمیز و ولرم بدهید. به عنوان غذای اولیه نیز، از خوراک استارتر مخصوص گونه جوجه استفاده کنید که غذایی پودری سرشار از پروتئین و ویتامین می باشد. حیاتی ترین عامل برای رشد سالم جوجه ها در 24 ساعت اول زندگی تغذیه مناسب است.

– ایجاد محیط گرم، ایمن و بدون دسترس

در طی 5 روز اول زندگی دمای برودر را بر روی 35 درجه سانتیگراد تنظیم و هفتگی 2 تا 3 درجه سانتیگراد کاهش دهید. توجه کنید که باید محلی دور از باد سرد، صدای بلند، دست زدن و حیوانات خانگی انتخاب کنید.

– نظافت و ضدعفونی دستگاه پس از پایان جوجه کشی

• بعد از پایان کار باید تخم های خراب و آلودگی ها را از دستگاه خارج کنید و دستگاه را با محلول ضدعفونی کننده شستشو و خشک نمایید.

– پایش سلامتی جوجه ها در روزهای اول

• شما باید مدفوع جوجه، وضعیت ایستادن، صدای تنفس و واکنش به صدا یا نور را بررسی کنید و در صورت مشاهده جوجه های بی حال، اسهالی یا پف کرده سریعا به درمان آن اقدام نمایید.

– ثبت و تحلیل نتایج جوجه کشی

• شما باید درصد هچ موفق، تعداد تخم نطفه دار، تعداد جوجه سالم و خراب شده را یادداشت کنید. همچنین، لازم است تا دلایل هچ پایین را شناسایی و ثبت کنید تا به بهبود کارتان در مراحل بعدی کمک کند.

جمع بندی در مورد نکات مهم یک جوجه کشی موفق

در پایان باید بدانید که موفقیت در جوجه کشی تنها به داشتن دستگاه پیشرفته وابسته نیست، بلکه شما با دانش، دقت و رعایت اصول صحیح می‌توانید به نتیجه مطلوب برسید.انتخاب تخم مناسب، کنترل شرایط دستگاه و مراقبت از جوجه‌ها، مهم‌ترین عوامل موفقیت هستند. با رعایت نکات جوجه کشی و کسب تجربه، می‌توانید درصد هچ بالاتری داشته باشید و از پرورش جوجه‌های سالم لذت ببرید.

سوالات متداول درباره جوجه کشی موفق

بهترین دما برای جوجه کشی چند درجه است؟

برای بسیاری از پرندگان، دمای مناسب دوران ستر حدود 37.5 درجه سانتی‌گراد است، اما مقدار دقیق به گونه پرنده بستگی دارد.

چند روز قبل از هچ باید چرخش تخم‌ها متوقف شود؟

معمولاً سه روز پایانی دوره جوجه کشی، چرخش تخم‌ها متوقف می‌شود.

چرا بعضی تخم‌ها جوجه نمی‌شوند؟

دلایل مختلفی مانند بی‌کیفیت بودن تخم، مشکل در نطفه، تنظیم نبودن دما و رطوبت یا تهویه نامناسب می‌تواند باعث شکست جوجه کشی شود.

آیا تخم ترک خورده برای جوجه کشی مناسب است؟

خیر، تخم‌های ترک خورده معمولاً احتمال آلودگی و مرگ جنین بالاتری دارند.