پرورش مرغ تخم گذار

پرورش مرغ تخم گذار/ مرغ بومی تخم گذار

پرورش مرغ تخم گذار می تواند با مدیریت اصولی و شناخت بازار، به یک فعالیت درآمدزا تبدیل شود. اگر دانش و مهارت کافی داشته باشید، می توانید علاوه بر تولید تخم خوراکی، از تولید تخم نطفه دار مرغ تخم گذار، جوجه و مولد نیز درآمد کسب کنید. بسیاری از اصول این فعالیت را می توانید برای تولید تخم نطفه دار سایر طیور مانند تخم نطفه دار مرغ زینتی و تخم نطفه دار مرغ گوشتی نیز به کار ببرید. تقاضای مستمر برای تخم مرغ، بازار مناسبی ایجاد کرده است؛ اما میزان سود به هزینه خوراک، سلامت گله، میزان تولید، مدیریت هزینه ها و شرایط فروش بستگی دارد.

پرورش مرغ تخم گذاری بومی در فضای آزاد:

پرورش مرغ تخم گذار بومی در فضای آزاد از گذشته در میان روستاییان و پرورش دهندگان مرغ محلی رواج داشته است. در این روش، مرغ ها در طول روز در محیط آزاد حرکت و چرا می کنند و برای استراحت و تخمگذاری به لانه بازمی گردند. امروزه بسیاری از پرورش دهندگان برای کنترل بهتر شرایط محیطی، استفاده از سالن یا سیستم نیمه باز را ترجیح می دهند.

مزایا و معایب پرورش مرغ تخم گذار در فضای آزاد

فضای آزاد امکان تحرک، جستجوی غذا و انجام رفتارهای طبیعی را برای مرغ ها فراهم می کند. با این حال، کنترل دما، نور، تغذیه و بهداشت در این سیستم دشوارتر است. تماس با پرندگان وحشی، خاک و منابع آب آلوده نیز می تواند احتمال مواجهه گله با برخی عوامل بیماری زا را افزایش دهد.

تغییرات شدید آب و هوا و افزایش فعالیت بدنی نیز می توانند نیاز انرژی مرغ ها را تغییر دهند. در صورت تامین نشدن انرژی و مواد مغذی کافی، عملکرد تخمگذاری ممکن است کاهش پیدا کند.

پرورش مرغ تخم گذار در سالن

در سالن، پرورش دهنده کنترل بیشتری بر نور، دما، خوراک، آب، تهویه و امنیت زیستی دارد. این شرایط می تواند مدیریت تولید تخم را آسان تر کند. البته نگهداری در سالن نیز تنها زمانی نتیجه مطلوبی دارد که تراکم، تهویه، تغذیه، بستر و بهداشت به شکل اصولی مدیریت شوند.

انواع نژاد های مرغ بومی تخم گذار:

مرغ های بومی تخم گذار نژادهای مختلفی دارند و هر نژاد طی سال ها با شرایط آب و هوایی منطقه خود سازگار شده است. به همین دلیل، بسیاری از این مرغ ها با نام محل یا منطقه پرورش خود شناخته می شوند. مرغ گلپایگانی، مرندی، لاری، رشتی و یزدی از نمونه های شناخته شده مرغ های بومی ایران هستند. هرکدام از این مرغ ها ویژگی های ظاهری، تولیدی و سازگاری متفاوتی با شرایط محیطی دارند. بنابراین هنگام انتخاب نژاد مناسب برای پرورش مرغ تخم گذار بومی، باید علاوه بر میزان تولید تخم، شرایط آب و هوایی منطقه، مقاومت پرنده در برابر شرایط محیطی و نوع سیستم پرورش را نیز در نظر بگیرید.

دمای مورد نیاز مرغ تخم گذار بومی:

دمای مورد نیاز به جهت نگهداری و پرورش مرغ تخم گذار بومی یکی از مهم ترین فاکتور ها به جهت نگهداری و پرورش مرغ های تخم گذار میباشد. اصولا مرغ ها در زمان تخم گذاری به دمای بین ۲۰ الی ۳۰ درجه سانتی گراد نیاز دارند.اگر دمای محیط به کمتر از 20 درجه برسد، مرغ ها بخش بیشتری از انرژی دریافتی از خوراک را برای حفظ دمای بدن خود مصرف می کنند و در نتیجه انرژی کمتری برای تولید تخم باقی می ماند. این شرایط می تواند میزان تخم گذاری را کاهش دهد. از طرف دیگر، اگر دمای محیط نگهداری مرغ تخم گذار از 30 درجه بالاتر برود، گرمای زیاد مصرف خوراک مرغ ها را کاهش می دهد. کاهش مصرف خوراک نیز دریافت انرژی و مواد مغذی مورد نیاز برای تولید تخم را محدود می کند و می تواند باعث کاهش میزان تخم گذاری و اندازه تخم مرغ ها شود.

_ پرورش مرغ تخم گذار در قفس:

در روش پرورش در قفس نوع قفس و ویژگی های آن از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. همچنین یک فرآیند پیچیده است که نیازمند رعایت تکنیک های خاصی میباشد.

مزایا:

۱. افزایش بهره وری:

پرورش مرغ در قفس باعث بالا رفتن بهره وری و افزایش تولید محصولات میشود. با قرار گرفتن مرغ ها در قفس، آن ها از فضای کم تری برای حرکت به خوردار بوده و در نتیجه انرژی آن ها صرف تولید تخم مرغ یا گوشت میشود.

۲. کنترل بیشتر بر زمان تخم گذاری:

با استفاده از قفس برای پرورش مرغ ها، میتوان آغاز و پایان دوره ی تخم گذاری مرغ ها را به راحتی کنترل کرد.

۳. حفاظت بهتر از محصولات:

استفاده از قفس، سبب محافظت از محصولات نظیر تخم مرغ و گوشت میشود. قفس باعث جلوگیری از نفوذ حشرات، حیوانات یا عوامل محیطی دیگر به محصولات میشود. در نتیجه از آلودگی و یا آسیب به آن ها جلوگیری میکند.

۴. بهداشتی بودن و تمیز بودن:

پرورش مرغ در قفس از لحاظ بهداشتی بسیار مناسب است. قفس ها را میتوان به راحتی تمیز کرد. علاوه بر این پرنده ها از کود جدا میشوند. در نتیجه باعث کاهش شیوع بیماری ها، خطر عفونت از طریق آلودگی ها و هزینه درمان میشود.

۵. کنترل آسان:

هنگام استفاده از قفس، میتوان به راحتی تعداد مرغ ها و جا به جایی آن ها را کنترل کرد. همچنین، در صورت نیاز به تجزیه و تحلیل یک گروه خاص از مرغ

ها، میتوان آن ها را به راحتی جابه جا و در قفس جمع آوری کرده و تجزیه و تحلیل لازم را انجام داد. این مزیت حین واکسیناسیون، نزاع پرنده ها و تخم خواری پرنده خود را نشان میدهد.

۶. صرفه جویی در فضا:

پرورش مرغ در قفس باعث صرفه جویی در فضا میشود. با استفاده از قفس، هزینه های لازم برای ساخت مرغداری کاهش میابد. همچنین میتوان تعداد بیشتری از مرغ ها را در واحد سطح پرورش داد.

۷. صرفه جویی در نیروی کار:

با افزودن ویژگی های جدید در قفس های مدرن مانند سینی کودکش، سیستم آبخوری و… در زمان حذف کود و سایر مدیریت های پرورش صرفه جویی میشود.

۸. صرفه جویی در مصرف خوراک:

قرار گرفتن دانخوری در خارج از قفس ضایعه خوراک را کاهش میدهد و از هدر رفتن آن جلوگیری میکند.

۹. کنترل آسان دما و رطوبت:

با استفاده از قفس به علت افزایش تراکم پرندگان در صورت های بودن محیط آن ها پرنده گرم نگه داشته میشود و نیازی به استفاده از وسایل گرمایشی نیست.

۱۰. کاهش میزان آسیب و شکستگی تخم مرغ ها:

تخم های تولید شده توسط مرغ ها بدون تماس با خوراک و مدفوع مستقیما از قفس خارج میشوند. نه تنها از شکستگی تخم مرغ ها بلکه از آلودگی آن ها نیز جلوگیری می شود.

معایب:

۱. بروز برخی بیماری ها:

بهعلت کم تحرکی در مرغ ها و استفاده نکردن از قفس استاندارد مشکلاتی اعم از بروز مشکل پا، خستگی قفس، سندروم کبد چرب در پرنده ها افزایش می یابد.

۲. محدودیت در حرکت:

در قفس ها فضای کم تری برای حرکت پرندگان وجود دارد. این ممکن است باعث عصبانیت و تنگی نفس آن ها شود و سلامتشان را تحت تاثیر قرار دهد.

۳. استفاده از الیاف سخت:

جنس قفس ها باید از فلزات سخت باشد تا مانع نفوذ حیوانات شکارچی مثل سگ، روباه و… شود و همچنین به خوبی از مرغ ها محافظت کند.

۴. هزینه ی اولیه ی بیشتر:

پرورش در قفس هزینه ی اولیه ی بالاتری نسبت به پرورش در بستر دارد. زیرا نیاز به سیستم های خاص جهت نگهداری و کنترل دارد، مانند سیستم آبخوری و…

۵. مشکلات دما:

در صورت استفاده از قفس در محیط باز یکی لز چالش هایی که با آن مواجه هستید دمای لازم برای پرورش است. به خصوص در فصل زمستان که در این مورد باید قفس را با پوشش مناسبی مثل پلاستیک یا نخ پوشانده و دمای مناسب را حفظ کنید.

۶. کم بودن تنوع غذایی:

در قفس معمولا مرغ ها فقط به غذاهای خوراکی و پودرهای تغذیه اعتماد میکنند و امکان تغذیه از حشرات و غیره وجود ندارد.

_ پرورش مرغ تخم گذار در بستر:

پرورش مرغ تخم گذار در بستر روشی هست که در سراسر جهان استفاده میشود. نکته ای که در این نوع پرورش حائز اهمیت است خشک نگهداشتن بستر است که به این منظور انجام میشود:
۱. به خوبی تهویه شود.
۲. حداقل یک بار در هفته هم زده شود.
۳. فقط تعداد مناسبی از پرندگان نگهداری شود.
۴. نحوه ی قرار دادن آب برای پرنده باید مورد توجه قرار گیرد تا بستر خشک بماند.

مزایا:

۱. تامین نیاز های غذایی مرغ:

یکی از موارد مهم پرورش در بستر این است که برخی از نیاز های غذایی مانند ویتامین B12 و ریبوفلاوین را برای پرندگان تامین میکند. در این نوع پرورش پرندگان پروتئین های حیوانی یا حشره ای را به دستمی آورند.

۲. راحتی پرنده:

در بستر بهعلت فضای کافی پرنده آزادانه تر حرکت میکند.

۳. در دسترس بودن مواد بستر:

موادی مانند گرد و غبار اره برگ خشک، کاه خرد شده و… میتوانند به عنوان مواد بستر استفاده شوند.

۴. جثه ی بزرگ تر:

مرغ های پرورش یافته در بستر دارای شکل بدن بزرگ تر و قوی تر هستند.

معایب:

۱. ایجاد حساسیت در مرغ:

موادی که برای کف بستر استفاده میشود گاها ممکن است برای مرغ ها ایجاد حساسیت کند.

۲. محافظت کم تر:

در سیستم پرورش بستر مرغ ها و تولیداتشان از محافظت کم تری برخوردارند. علاوه بر شکسته شدن یا خورده شدن تخم مرغ توسط پرنده ها احتمال نزاع و درگیری بین مرغ ها نیز وجود دارد.

۳. هدر رفت دانه:

در سیستم بستر امکان ضایع شدن خوراک افزایش می یابد. به علت ادغام خوراک و دانه ها با فضولات، خاک و…

۴. سختی در نظارت:

یکی از معضلات پرورش در بستر، دشواری نظارت بر پرندگان است زیرا آن ها آزادانه در حرکت اند.

۵. سختی در شناسایی پرندگان غیر مولد:

فرآیند شناسایی پرندگان غیر مولد نیز در پرورش مرغ تخم گذار در بستر دشوار خواهد بود.

۶. تولیدات کم تر:

طبق آمار تولید تخم مرغ در مرغ های پرورش یافته در بستر نسبت به تولید تخم مرغ در مرغان پرورش یافته در قفس کم تر میباشد.

۷. نبود بهداشت کافی:

در بستر به علت تاخیر در حذف فضولات و کود مرغ ها احتمال درگیری آن ها با بیماری ها و آلودگی ها افزایش می یابد.

سوالات متداول

مرغ تخم گذار از چند ماهگی تخم می گذارد؟

بسیاری از مرغ های جوان در حدود 20 تا 25 هفتگی تخمگذاری را آغاز می کنند، اما نژاد، وزن، تغذیه و برنامه نور می توانند زمان شروع را تغییر دهند.

آیا مرغ بدون خروس تخم می گذارد؟

بله. مرغ برای تولید تخم خوراکی به خروس نیاز ندارد. خروس برای تولید تخم نطفه دار مورد نیاز است.

مرغ تخم گذار روزانه چه غذایی نیاز دارد؟

مرغ باید جیره کامل و متناسب با مرحله تولید دریافت کند که انرژی، پروتئین، اسیدهای آمینه، ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز آن را تامین کند. استفاده صرف از گندم و ذرت جیره کاملی محسوب نمی شود.

چرا پوسته تخم مرغ نازک می شود؟

کمبود یا عدم تعادل مواد معدنی به ویژه کلسیم می تواند یکی از دلایل باشد، اما سن مرغ، شرایط محیطی و سایر عوامل نیز باید بررسی شوند.

چرا مرغ ها در زمستان کمتر تخم می گذارند؟

کاهش طول روز یکی از عوامل مهم افت تولید در زمستان است. تغذیه، آب، سلامت و شرایط محیطی نیز می توانند در این کاهش نقش داشته باشند.