پرندگان از دیرباز جایگاه ویژه ای در زندگی انسان ها داشته اند و بسیاری از افراد برای سرگرمی یا کسب درآمد به پرورش آن ها می پردازند. با این حال، برخی پرندگان می توانند عوامل بیماری زا را به انسان انتقال دهند. این بیماری ها که بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان یا زئونوزها نام دارند، سلامت انسان و پرندگان را تهدید می کنند. شناخت این بیماری ها و رعایت اصول بهداشتی، نقش مهمی در پیشگیری از انتقال آن ها دارد. در ادامه با مهم ترین این بیماری ها آشنا می شوید.
علاقه مندان می توانند برای خرید تخم نطفه دار انواع پرندگان از جمله تخم نطفه دار مرغ، تخم نطفه دار بوقلمون و سایر گونه ها در بیشتر فصول سال از طریق شرکت آذر جوجه اقدام کنند. همچنین کارشناسان آذر جوجه پیش از خرید، اطلاعات مورد نیاز را در اختیار مشتریان قرار می دهند و به صورت رایگان به سوالات آن ها پاسخ می دهند. برای دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر با شماره های درج شده در سایت آذر جوجه تماس بگیرید.
بیماری های مشترک پرندگان با انسان
گفتیم که آشنایی با بیماری های مشترک بین پرندگان با انسان کمک می کند تا شما با رعایت یک سری از موارد هم سلامتی خودتان را حفظ کنید و هم از پرنده هایتان بهتر نگهداری کنید. در ادامه، مهمترین این بیماری ها و نشانه های آن ها را برای شما بررسی می کنیم؛
سالمونلوز
نوعی باکتری موسوم به سالمونلا این بیماری را ایجاد می کند و انسان از طریق تماس با مدفوع آلوده پرندگان، خوردن گوشت یا تخم نیم پز و آلوده یا تماس غیر مستقیم با ظروف و محیط پرورش پرندگان، به آن مبتلا می شود. البته، بیشتر پرندگان ممکن است نشانه هایی از ابتلا به بیماری را نشان ندهند اما، بتوانند عامل بیماری را به انسان منتقل کنند. در برخی از موارد، در پرنده های بیمار ممکن است اسهال، بی حالی و کاهش وزن دیده شود. در مقابل، وقتی این باکتری به بدن انسان وارد شد، سریعا باعث بروز یک سری از نشانه ها می شود که شامل تب، اسهال شدید، درد شکمی، تهوع، استفراغ و گاهی کم آبی بدن می باشند. پس برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری لازم است تا حتما دست هایتان را زود به زود بشویید و بهداشت خود را رعایت کنید.
کلامیدیوز
عامل این بیماری کلامیدیا پسیتاچی است که نوعی باکتری قوی می باشد.انسان ها از طریق تنفس گرد و غبار آلوده به ترشحات خشک شده پرندگان همچون مدفوع و آب بینی و چشم یا تماس مستقیم با پرندگان بیمار، به این باکتری مبتلا می شوند. لازم به ذکر است که طوطی سانان بیشتر به کلامیدیوز مبتلا می شوند، اما پرندگان دیگر نیز می توانند به این بیماری مبتلا شوند. وقتی پرنده ها به این بیماری مبتلا شدند، دچار بی حالی، پرهای ژولیده، کاهش وزن، ترشحات چشمی و بینی و اسهال سبز رنگ می گردند. البته، بعضی از پرندگان قدرت این را دارند که ناقل هایی خاموش باشند. علاوه بر این، انسان های مبتلا علائمی شبیه آنفلوانزا همچون تب، سردرد شدید، سرفه خشک، خستگی و درد عضلات از خود نشان می دهند و در صورت عدم درمان، احتمال ابتلا به ذات الریه و افزایش خطر مرگ در آن ها وجود دارد.
آنفلوانزا
ویروس آنفلوانزای نوع A این بیماری را ایجاد می کند و انسان از طریق تماس مستقیم با پرندگان آلوده، ترشحات بینی و دهان، مدفوع، پرهای آلوده و گاهی سطوح و وسایل آلوده، به این ویروس مبتلا می شود.علائم این بیماری در پرندگان تلفات ناگهانی، کاهش شدید تخمگذاری، ورم سر و صورت، تغییر رنگ تاج و ریش به آبی و بنفش، بی حالی و علائم تنفسی شدید است و در انسان، به صورت تب بالا، گلودرد، سرفه خشک، درد عضلانی و سردرد بروز می کند. این بیماری در انسان، در موارد شدیدتر می تواند باعث پنومونی، نارسایی تنفسی و حتی مرگ شود.
کریپتوسپوریدیوز
انگل میکروسکوپی کریپتوسپوریدیوم، از طریق مصرف آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع پرندگان یا تماس مستقیم با آنها به انسان انتقال می یابد. این انگل مقاومت زیادی در برابر ضدعفونی کننده های معمولی دارد و مدت ها در محیط باقی می ماند. نشانه های ابتلای پرندگان به این بیماری اسهال آبکی، بی شاتهایی، ضعف و کاهش رشد در جوجه ها می باشد. ولی در مورد انسان، علائم معمولا به صورت اسهال آبکی شدید، دل پیچه، کاهش وزن و کم آبی بدن خود را نشان می دهند.
هیستوپلاسموز
عامل اصلی این بیماری قارچی به نام هیستوپلاسما کاپسولاتوم می باشد و با استنشاق گرد و غبار آلوده به فضولات پرندگان به بدن انسان وارد می شود. پرندگان معمولا خودشان به این قارچ مبتلا نمی شوند، تنها ناقل به حساب می آیند. زیرا، فضولاتشان محیط را آلوده می کند. اما، بیشتر افراد پس از ورود قارچ به بدنشان علائمی شبیه سرماخوردگی یا آنفلوانزا از خود نشان می دهند. از جمله این علائم تب، سرفه خشک، خستگی و درد قفسه سینه می باشد. این بیماری ممکن است در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف شدیدتر شده و باعث عفونت ریه و گسترش آن به سایر اندام ها شود.
کمپیلوباکتریوز
عامل این بیماری می تواند دو سویه باکتری به نام های کمپیلوباکتر ججونی و کمپیلوباکتر کولی باشد.انسان بیشتر از طریق مصرف آب و مواد غذایی آلوده، گوشت مرغ و بوقلمون نیم پز یا تماس مستقیم با مدفوع پرندگان، باکتری های عامل بیماری را وارد بدن خود می کند. به راحتی می توان گفت که اغلب پرنده ها مخصوصا ماکیان ناقل خاموش این بیماری هستند و علائم واضحی ندارند. اما در جوجه های بیمار علائمی همچون اسهال و کاهش رشد مشاهده می شود. مورد دیگر اینکه در انسان های آلوده شما می توانید نشانه های همچون اسهال، تب، دل پیچه، تهوع و ضعف عمومی ببینید. در بعضی موارد نادر، این باکتری ها می توانند در بدن انسان منجر به بروز سندرم گیلن باره منجر شود.
توکسوپلاسموز
انگل توکسوپلاسماگوندی، بیشتر از طریق مصرف گوشت نیم پز یا تماس با مدفوع پرندگان آلوده به انسان منتقل می شود. این بیماری بیشتر در میان پرندگان وحشی رایج است و نشانه های آن شامل ضعف، بی اشتهایی و اختلالات عصبی می باشد. وقتی عامل این بیماری به بدن انسان وارد شد، معمولا علامت خاصی ندارد. اما، گاهی تب خفیف، درد عضلات و تورم غدد لنفاوی در بدن ایجاد می کند. توجه کنید که این انگل در زنان باردار می تواند منجر به سقط جنین و یا ناهنجاری های مادرزادی شود. همچنین، در بیماران با سیستم ایمنی ضعیف نیز، می تواند عفونت های شدید و کشنده ایجاد کند.
مایکوباکتریوز
باکتری مایکوباکتریوم آویوم این بیماری را ایجاد می کند و انسان با استنشاق گرد و غبار آلوده یا تماس مستقیم با مدفوع و ترشحات پرندگان آلوده، به آن مبتلا می شود. پرندگان مبتلا به مایکوباکتریوز، لاغری شدید، ضعف، اسهال مزمن و کاهش تولید تخم را تجربه می کنند و برای مدتی طولانی با این بیماری درگیر می شوند. اما باید بگوییم که این بیماری، از آن دسته بیماری هایی است که تنها می توانند به افرادی با سیستم ایمنی ضعیف منتقل شوند و باعث بروز مشکلات ریوی، تورم غدد لنفاوی و برخی از عفونت های سیستمیک در آنها شود. بنابراین، لازم است تا رعایت بهداشت را اهمال نکنید.
درمان بیماری های مشترک پرندگان با انسان
سالمونلوز: موارد خفیف در انسان معمولاً با استراحت و مصرف مایعات بهبود پیدا می کنند. پزشک در موارد شدید یا برای افراد آسیب پذیر ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند. دامپزشک نیز بر اساس شرایط پرنده درمان مناسب را انتخاب می کند. رعایت بهداشت قفس و تغذیه سالم اهمیت زیادی دارد.
کلامیدیوز: پزشکان معمولاً از آنتی بیوتیک هایی مانند داکسی سایکلین برای درمان انسان استفاده می کنند. در پرندگان نیز دامپزشک درمان آنتی بیوتیکی مناسب را تعیین می کند. پرورش دهنده باید پرنده بیمار را جدا و محیط را ضدعفونی کند.
آنفلوانزای پرندگان: پزشک بر اساس شدت بیماری از درمان حمایتی و در صورت نیاز داروهای ضدویروسی استفاده می کند. قرنطینه، ضدعفونی محیط و اجرای برنامه های کنترلی در گله نیز اهمیت دارد.
کریپتوسپوریدیوز: بسیاری از افراد سالم با تأمین مایعات کافی بهبود پیدا می کنند، اما افراد دارای ضعف سیستم ایمنی به بررسی پزشکی نیاز دارند. در پرندگان، پیشگیری و رعایت بهداشت اهمیت بیشتری دارد.
هیستوپلاسموز: موارد خفیف ممکن است به درمان اختصاصی نیاز نداشته باشند، اما پزشک برای موارد شدید یا مزمن داروهای ضدقارچی تجویز می کند.
کمپیلوباکتریوز: بیشتر مبتلایان با مصرف مایعات و جبران الکترولیت ها بهبود پیدا می کنند. پزشک در موارد شدید ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند. رعایت بهداشت در پرندگان نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.
توکسوپلاسموز: بسیاری از افراد سالم به درمان نیاز ندارند، اما پزشک برای افراد آسیب پذیر درمان دارویی مناسب را انتخاب می کند.
مایکوباکتریوز: درمان عفونت های مایکوباکتریایی به گونه عامل و شرایط بیمار بستگی دارد و پزشک پس از تشخیص دقیق، ترکیب دارویی مناسب را تعیین می کند.
جمع بندی و سوالات متداول در مورد بیماری های مشترک پرندگان با انسان
اکنون دیگر می دانید که پرندگان با زیبایی و لطافت خود منبع آرامش و همراهی برای انسان می باشند. اما، همانقدر که این مسئله عالی به نظر می رسد، در صورت بی توجهی به اصول بهداشتی نیز، می تواند ناقل بیماری های جدی برای انسان باشد. حال که با انواع این بیماری ها، راه های پیشگیری و روش های درمان آن ها آشنا شدید، می توانید با رعایت اصول بهداشتی از سلامت خود محافظت کنید و در عین حال، شرایط مناسبی برای حفظ سلامت و افزایش طول عمر پرندگان خود فراهم سازید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع تخم نطفه دار و دستگاه جوجه کشی به آدرس وبسایت شرکت آذر جوجه شیرزاد در ارومیه https://azarjooje.net مراجعه کنید.
سوالات متداول
خطرناک ترین بیماری مشترک بین پرندگان و انسان چیست؟
نمی توان یک بیماری را در تمام شرایط خطرناک ترین مورد دانست. شدت خطر به عامل بیماری زا، میزان تماس و شرایط فرد بستگی دارد. برخی انواع آنفلوانزای پرندگان می توانند بیماری شدیدی در انسان ایجاد کنند و پسیتاکوز نیز در صورت عدم تشخیص مناسب ممکن است دستگاه تنفسی را درگیر کند.
آیا عروس هلندی می تواند بیماری به انسان منتقل کند؟
مانند سایر طوطی سانان، عروس هلندی نیز از نظر بالقوه می تواند با برخی عوامل مشترک، از جمله عامل پسیتاکوز، درگیر شود. رعایت بهداشت و بررسی دامپزشکی پرنده مشکوک اهمیت دارد.
آیا مدفوع پرندگان برای انسان خطر دارد؟
مدفوع برخی پرندگان می تواند حاوی عوامل بیماری زا باشد یا محیط مناسبی برای حضور بعضی عوامل ایجاد کند. بنابراین هنگام نظافت قفس، تماس مستقیم با آلودگی و انتشار گرد و غبار را به حداقل برسانید و پس از پایان کار، دست های خود را به خوبی بشویید.
آیا بیماری پرنده همیشه به صاحب آن منتقل می شود؟
خیر. بسیاری از بیماری های پرندگان اصلاً زئونوز نیستند و حتی در بیماری های مشترک نیز انتقال قطعی نیست. نوع عامل بیماری زا، میزان تماس، شرایط محیط و وضعیت ایمنی فرد بر احتمال انتقال اثر می گذارند.
چگونه بفهمیم پرنده بیماری مشترک با انسان دارد؟
از روی ظاهر پرنده نمی توان با اطمینان تشخیص داد. دامپزشک بر اساس سابقه، علائم بالینی و در صورت نیاز آزمایش های تشخیصی، علت بیماری را بررسی می کند.