طوطی های کاکادو با تاج باشکوه، هوش بالا و رفتارهای اجتماعی جذاب، از محبوب ترین پرندگان زینتی جهان به شمار می روند. امروزه پرورش و جوجه کشی از تخم نطفه دار طوطی کاکادو به فعالیتی تخصصی و مورد توجه علاقه مندان تبدیل شده است. موفقیت در این فرآیند به شناخت شرایط مناسب دما، رطوبت، چرخش تخم و استفاده از تجهیزات استاندارد نیاز دارد. رعایت این اصول می تواند احتمال تولد جوجه های سالم را افزایش دهد. در این مقاله، مراحل جوجه کشی از تخم نطفه دار کاکادو، شرایط نگهداری، نحوه نطفه سنجی و نکات ضروری برای رشد جنین را بررسی می کنیم. اگر قصد تکثیر این پرنده زیبا را دارید، مطالعه این راهنما به شما کمک می کند با آگاهی بیشتر و خطاهای کمتر فرآیند جوجه کشی را مدیریت کنید.
جوجه کشی از تخم نطفه دار طوطی کاکادو به صورت طبیعی
روش جوجه کشی طبیعی، یکی از روش های تکثیر طوطی های کاکادو است که برپایه جفت گیری طبیعی، خوابیدن پرنده ماده بر روی تخم ها و مراقبت های خاص در طول دوره جوجه کشی است. راهنمای جامع و کامل جوجه کشی طبیعی این گونه طوطی به صورت زیر می باشد؛
– انتخاب جفت مناسب
• شما باید برای پرنده های خود جفت مناسب کنید که این جفت یک سری ویژگی هایی دارد؛ مثلا اینکه پرنده نر باید حداقل 5 سال و ماده نیز، حداقل 4 سال داشته باشد، باید تمام ویژگی های حاکی از سلامتی عمومی شامل پرهای شفاف، چشم درخشان و رفتار طبیعی را داشته و همچنین، تست انگل ها، قارچ ها و بیماری های ویروسی را گذرانده باشد. همچنین، دو جفت باید با یکدیگر زمان کافی را گذرانده و با هم سازگار رفتاری پیدا مرده باشند. توجه کنید که رفتارهای محبت آمیز مثل غذا دادن یا تمیز کردن پرها نشانه ای مثبت است.
– آماده سازی لانه
• محل لانه باید آرام، کم استرس و کم رفت و آمد باشد. بدین منظور، قفس را در گوشه ای بی صدا قرار دهید. لانه چوبی پرنده باید دارای ابعادی مناسب در حدود 30*30*60 سانتیمتر بوده و یک ورودی گرد به قطر 12 تا 15 سانتیمتر داشته باشد. توجه داشته باشید که کف لانه باید با پوشال نرم مانند خاک اره درشت یا تراشه چوب بدون رایحه پوشانده شود. همچنین، در نظر داشته باشید که حتما قفس را در معرض نور طبیعی غیرمستقیم قرار دهید. محیط باید دارای دمای 24 تا 28 درجه سانتیگراد و رطوبتی نسبی در حدود 50 تا 60 درصد باشد.
– تخم گذاری و خوابیدن مرغ ماده بر روی تخم ها
• زمان تخم گذاری معمولا 7 تا 10 روز بعد از جفت گیری آغاز می شود و طی آن پرنده تعداد 2 تا 3 عدد تخم با فاصله هر 2 روز یکبار می گذارد. در این میان، پرنده ماده از تخم اول یا دوم شروع به خوابیدن بر روی تخم ها می کند. در تمام طول این مدت، پرنده نر وظیفه تغذیه ماده را بر عهده دارد.
– دوره جوجه کشی طبیعی
بسته به گونه دقیق کاکادو و شرایط محیطی، طول این دوره در حدود 24 تا 30 روز می باشد. نشانه های مراقبتی در این دوره عبارتند از؛ بررسی روزانه پرنده ها بدون ایجاد استرس، پرهیز از دستکاری تخم ها، تامین تغذیه غنی پرنده از مواد غذایی «همچون میوه، سبزی، جوانه، تخمه، کلسیم، پروتئین پخته و غیره ». همچنین، لازم است تا طی روزهای 7 تا 10ام جوجه کشی شما نشانه های نطفه دار بودن تخم شامل وجود شبکه رگ های خونی و حرکت سایه جوجه درون تخم را با استفاده از چراغ نطفه سنجی بررسی نمایید.
– لحظه تولد جوجه ها
• نشانه های نزدیک شدن جوجه ها به تولد عبارتند از؛ صداهای ضعیف از داخل تخم، سوراخ کوچک روی پوسته و … . توجه کنید که شما هرگز نباید در فرآیند بیرون آمدن جوجه ها از تخم دخالتی کنید مگر در شرایط اضطراری شامل گیر کردن سر یا مواجهه به خطر مرگ.
– مراقبت های پس از تولد جوجه ها
• در این مرحله، پرنده مادر وظیفه تغذیه اولیه جوجه ها را بر عهده دارد تا جوجه ها با چینه دان پر به خواب بروند. پرنده نر نیز، هم به تغذیه ماده کمک می کند و هم به جوجه ها یاری می رساند. علاوه بر این، فضای گرم و مرطوب لانه بسیار مهم است و شما باید از جریان هوای سرد یا نور مستقیم آفتاب اجتناب کنید.
در پایان این توضیحات، می خواهیم به یک سری از موارد مهم لازم برای موفقیت در جوجه کشی بپردازیم. از جمله این نکات حفظ آرامش محیط، جلوگیری از وارد شدن استرس به پرنده ها، استفاده از منابع طبیعی و تازه در تغذیه پرنده ها، رعایت تمیزی و بهداشت قفس و لانه، عدم استفاده از ضدعفونی کننده های شیمیایی قوی، بررسی نمودن سلامتی پرنده ها به صورت روزانه چندین مرتبه و از فاصله مناسب و غیره .
جوجه کشی از تخم نطفه دار طوطی کاکادو به صورت مصنوعی
امروزه، روش نوین و رایج تکثیر پرندگان جوجه کشی مصنوعی می باشد. این روش، زمانی به کار می رود که شما یا تخم های نطفه دار را تهیه می کنید و یا از زیر مرغ بر می دارید و سپس، بر داخل دستگاه جوجه کشی می گذارید. در تمام مدت زمان جوجه کشی مصنوعی، کنترل اصلی روند بر عهده شما خواهد بود. لذا، این روش راندمان بالایی را برای شما در پی خواهد داشت.
مراحل و شرایط جوجه کشی مصنوعی از تخم نطفه دار طوطی کاکادو به شرح زیر برای شما جمع آوری شده است؛
– جمع آوری و نگهداری تخم ها قبل از انتقال به دستگاه جوجه کشی
• زمان مناسب برای جمع آوری تخم ها 30 تا 60 دقیقه پس از تخم گذاری است. همچنین، توجه کنید که موقع این کار از تماس مستقیم دست با تخم ها پرهیز نمایید. بدین منظور، شما باید از دستکش یا پارچه تمیز استفاده کنید.
• ظاهر تخم ها را بررسی نمایید تا ترک خورده، بدشکل یا خیلی کثیف نباشند.
• شرایط ایده آل نگهداری تخم ها قبل از قرار دادن در دستگاه دمای 15 تا 18 درجه سانتیگراد، رطوبت 75 درصد، قرار دادن تخم ها با نوک تیز رو به پایین در جعبه تخم، چرخاندن روزانه 2 بار تخم ها برای جلوگیری از چسبیدن نطفه به پوسته، مدت زمان نگهداری حداکثر 7 روزه و غیره .
– تنظیمات دستگاه جوجه کشی
• دمای داخل دستگاه باید 37.2 تا 37.5 درجه سانتیگراد بوده و ثابت بماند
• طی روزهای 1 تا 24ام جوجه کشی، رطوبت نسبی محیط باید در حدود 55 تا 60 درصد باشد. اما از روز 25ام به بعد یعنی از زمان شروع دوره هچ، رطوبت به 70 تا 75 درصد خواهد رسید.
• چرخش تخم ها در داخل دستگاه باید به گونه ای باشد تا از روز اول تا 24ام جوجه کشی هر 1 تا 2 ساعت یکبار صورت گیرد. ولی از روز 25ام به بعد نیازی به چرخش نیست و باید آن را قطع نمایید.
• داخل دستگاه باید دارای تهویه مناسبی باشد. زیرا، ورود اکسیژن به داخل دستگاه و خروج گاز دی اکسید کربن از آن ضروری می باشد. همچنین، شما باید از دستگاهی دارای فن و خروجی هوا استفاده نمایید.
– بررسی نطفه دار بودن تخم ها یا کندلینگ
• اولین زمان مناسب بررسی نطفه داری برای اطمینان از رشد طبیعی، روز 7 تا 10ام جوجه کشی و دومین زمان مناسب نیز، روز 14 تا 16ام روند می باشد.
• شما باید در طی کندلینگ، شبکه ای از رگ های خونی، مرکز تاریک در وسط تخم که نشانه ای از جوجه در حال رشد می باشد. لذا، شما باید تخم های بدون نطفه را جدا کنید.
– دوره هچینگ یا خروج از تخم
• زمان شروع هچ، بسته به شرایط و گونه دقیق، معمولا از روز 24 تا 30ام جوجه کشی می باشد.
• اقدامات لازم برای این مرحله عبارتند از؛ توقف نمودن چرخش، افزایش رطوبت به میزان 70 تا 75 درصد، باز نکردن درب دستگاه مگر در موارد اضطراری، بررسی نشانه های شروع هچ از جمله صداهای جوجه یا ایجاد ترک بر روی پوسته و …
• طول فرآیند خروج جوجه از تخم ممکن است از چند ساعت تا 2 روز متغیر باشد. شما هرگز نباید با دستتان به خروج جوجه از تخم کمکی کنید. مگر اینکه شرایط خطرناک و حیاتی باشد. یعنی شاهد خشکی بیش از حد تخم یا گیر کردن جوجه باشید.
جمع بندی
در پایان نتیجه می گیریم که پرورش و جوجه کشی از تخم نطفه دار طوطی های کاکادو، فعالیتی فراتر از علاقه ساده می باشد. در واقع، این کار مسئولیتی شیرین، اما حساس و دقیق است که نیازمند دانش، صبر و عشق واقعی به این پرندگان خارق العاده می باشد. لذا، شما برای تکثیر این طوطی ها چه از روش طبیعی استفاده کنید و چه از روش مصنوعی، مهم ترین عامل موفقیت شما در این روند، درک نیازهای پرنده و تعهد به مراقبت اصولی از آنها خواهد بود. بنابراین، شما با رعایت نکات علمی و توجه قلبی خواهید توانست تا شاهد تولد موجوداتی زیبا و هوشمند باشید که حاصل دستان پرمهر شماست. امیدواریم که این مقاله شما را اندکی در این مسیر پر از چالش ها یاری نموده باشد.
سوالات متداول
تخم طوطی کاکادو چند روزه جوجه می شود؟
مدت زمان جوجه کشی به گونه کاکادو بستگی دارد. در بسیاری از گونه ها این دوره حدود 23 تا 30 روز است، اما بعضی گونه ها ممکن است زمان متفاوتی داشته باشند.
دمای مناسب جوجه کشی تخم کاکادو چقدر است؟
در دستگاه های فن دار، دمای حدود 37.2 تا 37.5 درجه سانتی گراد می تواند محدوده اولیه بررسی برای بسیاری از طوطی سانان باشد. تنظیم دقیق باید بر اساس گونه، دستگاه و پروتکل تخصصی انجام شود.
رطوبت دستگاه جوجه کشی کاکادو چقدر باید باشد؟
رطوبت باید بر اساس کاهش وزن تخم و رشد اتاقک هوایی تنظیم شود. یک عدد ثابت برای تمام گونه ها و تمام مراحل مناسب نیست.
چگونه بفهمیم تخم کاکادو نطفه دار است؟
نطفه سنجی با نور مناسب می تواند پس از آغاز رشد جنین، رگ های خونی و سایر علائم رشد را نشان دهد. مشاهده نکردن این علائم در مراحل بسیار ابتدایی به معنی قطعی بدون نطفه بودن تخم نیست.
چرا جوجه کاکادو داخل تخم می میرد؟
نوسانات دما، رطوبت نامناسب، آلودگی، اختلال در چرخش، مشکلات ژنتیکی و ضعف سلامت والدین از عوامل احتمالی مرگ جنین هستند.