امروزه با افزایش تقاضا برای منابع غذایی سالم و در دسترس، پرورش طیور و به ویژه مرغ های تخم گذار اهمیت زیادی پیدا کرده است. تخم مرغ یکی از مهم ترین منابع پروتئینی و مغذی محسوب می شود و جایگاه ویژه ای در سبد غذایی خانواده ها دارد. از این رو، افزایش بازدهی تولید تخم مرغ از نظر اقتصادی و تغذیه ای اهمیت بالایی دارد. با این حال، عواملی مانند تغذیه نامناسب، کمبود مواد مغذی، نور ناکافی، استرس، شرایط نامطلوب محیطی و برخی بیماری ها می توانند میزان تخم گذاری مرغ ها را کاهش دهند. پرورش دهندگان با مدیریت صحیح این عوامل می توانند عملکرد گله را بهبود دهند. در این مقاله، مهم ترین روش های افزایش تخم گذاری در مرغ را بررسی می کنیم و راهکارهای کاربردی برای حفظ سلامت و بهبود عملکرد مرغ های تخم گذار ارائه می دهیم.
شرکت آذر جوجه امکان خرید تخم نطفه دار مرغ تخم گذار و تخم نطفه دار طوطی را به صورت عمده و خرده فراهم کرده است. برای خرید انواع تخم نطفه دار و دریافت مشاوره رایگان می توانید با کارشناسان آذر جوجه تماس بگیرید.
روش های افزایش تخم گذاری مرغ ها کدامند؟
توجه داشته باشید که امروزه، افزایش بازدهی تخم گذاری در مرغ ها یکی از دغدغه های اصلی پرورش دهندگان طیور است. چرا که تولید بیشتر به معنای سودآوری بالاتر و تامین بهتر نیازهای غذایی جامعه است. البته، در این فرآیند عوامل متعددی از جمله تغذیه، نور، شرایط محیطی و مراقبت های بهداشتی نقش دارند. در ادامه نیز، مهمترین روش های علمی و عملی توصیه شده برای بهبود تخم گذاری مرغ ها برای شما آورده شده است. لازم به ذکر است که این روش ها هم برای پرورش سنتی و هم برای پرورش صنعتی قابل استفاده بوده و می توانند به شکل موثری عملکرد مرغ ها را بهبود بخشند. حال، روش های افزایش تخم گذاری در مرغ ها عبارتند از؛
– تغذیه متعادل و کامل
یکی از مهم ترین روش های افزایش تخم گذاری در مرغ، تامین جیره متعادل است. مرغ های تخم گذار به پروتئین، کلسیم، فسفر، ویتامین ها و اسیدهای آمینه ضروری نیاز دارند. استفاده از دان استاندارد مخصوص مرغ تخم گذار می تواند این نیازهای غذایی را به خوبی تامین کند.
– نوردهی مناسب به صورت مصنوعی و یا طبیعی
نوردهی مناسب یکی دیگر از روش های افزایش تخم گذاری در مرغ است و نقش مهمی در تنظیم فعالیت سیستم تولیدمثلی پرنده دارد. مرغ های تخم گذار معمولا برای حفظ عملکرد مناسب به حدود 14 تا 16 ساعت روشنایی در شبانه روز نیاز دارند. در روزهای کوتاه پاییز و زمستان، پرورش دهندگان می توانند کمبود نور طبیعی را با استفاده از نور مصنوعی مناسب جبران کنند. برنامه نوردهی باید منظم و متناسب با سن و مرحله تولید مرغ ها باشد؛ زیرا تغییر ناگهانی مدت روشنایی می تواند باعث ایجاد استرس و کاهش تولید تخم شود. بنابراین، بهتر است مدت نوردهی را به صورت تدریجی تنظیم کنید و هر روز برنامه ثابتی برای روشن و خاموش کردن لامپ ها داشته باشید. همچنین، دوره تاریکی و استراحت کافی را برای حفظ سلامت مرغ ها در نظر بگیرید.
– مدیریت دمایی و رطوبتی سالن پرورشی
• مدیریت دمای محیط سالن پرورشی از موارد بسیار مهمی است که توجه بدان از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. مرغ ها در دمای 18 تا 24 درجه سانتیگراد عملکرد مناسبی در تخم گذاری دارند. گرمای زیاد با کاهش اشتها و سرمای شدید با افزایش مصرف انرژی، می توانند میزان تولید تخم را کاهش دهند.
– مدیریت بهداشتی و کنترل بیماری ها
• بهداشت، واکسیناسیون و تلاش برای کنترل بیماری ها از آن جهت است که هر گونه بیماری، به ویژه بیماری های ویروسی، تنفسی یا انگلی می توانند بر سلامتی و عملکرد تخم گذاری مرغ ها تاثیرات منفی داشته باشند. لذا، بدین جهت است که شما باید برای واکسیناسیون مناسب و اصولی پرندگان خود در برابر بیماری هایی مثل نیوکاسل، برونشیت، آنفلوآنزای طیور برنامه ای منظم داشته باشید. همچنین، بهتر است تا محیط سالن را به صورت دوره ای ضدعفونی نمایید. در این میان، لازم است تا از تراکم بیش از حد مرغ ها در سالن جلوگیری کنید. نکته ای که در اینجا حتما لازم است تا بدان توجه کنید این است که باید مرغ های بیمار یا مشکوک به بیماری را از سایرین جدا نمایید.
– مدیریت استرس
• گاهی برخی از تکانه های ناگهانی در محیط اطراف پرنده و حتی بیماری ها منجر به استرسی شدن آنها می گردند. دلایل رایجی که باعث بروز این عامل و رفتار های ناشی از آن می شوند عبارتند از؛ صدای بلند، جابجایی مکرر مرغ ها، تغییر ناگهانی در جیره غذایی، ازدحام بیش از حد در قفس یا سالن نگهداری، حضور حیوانات مهاجم یا غریبه و غیره . لازم به ذکر است که استرس یکی از عوامل اصلی کاهش تخم گذاری در مرغ هاست. شما می توانید برای مقابله با این مسئله راهکارها و اقداماتی ویژه انجام دهید؛ به طور مثال، ایجاد محیط آرام و ایمن، ثبات در برنامه غذایی، نوردهی منظم و اصولی محوطه، حفظ نظم در محیط نگهداری و نیز، آبرسانی از جمله این کارهاست.
– انتخاب نژاد مناسب
• انتخاب نژاد مناسب می تواند یکی دیگر از روش های افزایش تخم گذاری در مرغ محسوب شودو این یکی از نکات مهمی است که حتما باید در اولویت قرار داده شود. توجه داشته باشید که نژاد مرغ ها نقشی بسیار مهم و تعیین کننده در ظرفیت ژنتیکی تخم گذاری خواهد داشت. لذا، بهتر است تا از مرغ هایی با نژادهای تخم گذار پربازده برای تولید تخم استفاده نمایید. اکنون، اگر بخواهیم جهت آشنایی هرچه بیشتر شما اشاره ای به نمونه هایی از این چنین مرغ هایی داشته باشیم باید حتما از مرغ های نژاد های لاین، ایزابرون، لگهورن سفید، لوهمن و غیره نیز، یاد نماییم. همچنین، لازم است تا بدانید برخی از نژادهای محلی مرغ ها که برای تخم گذاری مورد استفاده قرار می گیرند، بر خلاف ظاهرشان راندمان پایین تری در تولید تخم از خود به نمایش می گذارند.
– برنامه ریزی برای دوره تولک رفتن مرغ ها
• دوره ای از زندگی مرغ ها وجود دارد که در طی آن، مرغ ها به طور طبیعی در یک دوره از سال دچار ریزش پر و توقف تخم گذاری می شوند. شما باید برای جلوگیری از زیان های ناشی از کاهش تخم گذاری مرغ ها در این دوره، یک سری از راهکارهای اصولی را پیشه کار خود قرار دهید.از جمله این راهکارها می توان به تولک برداری برنامه ریزی شده اشاره کرد. پرورش دهندگان می توانند با مدیریت تدریجی نور و تنظیم جیره غذایی، دوره تولک را مدیریت کنند و پس از استراحت کافی، با تامین تغذیه کامل و متعادل، شرایط مناسبی برای بازگشت مرغ ها به چرخه تولید تخم فراهم کنند.
– آب تمیز و کافی
• آب چشمه حیات تمامی جانداران است و کمبود آن، یکی از سریع ترین و اصلی ترین عواملی است که بر تخم گذاری مرغ ها تاثیر خواهد داشت. توجه کنید که نبود آب کافی و تمیز در اختیار پرنده قطعا منجر به کاهش تخم گذاری مرغ ها خواهد شد.البته، در این زمینه باید چند نکته مهم را رعایت کنید؛ همیشه آب تمیز و تازه در اختیار مرغ ها قرار دهید، در فصل تابستان افزایش مصرف آب پرندگان را در نظر بگیرید و برای حفظ بهداشت بیشتر، از نیپل یا آبخوری های خودکار و تمیز استفاده کنید.
– افزودنی ها و مکمل های تغذیه ای
• گاهی برای کمک به رشد و سلامتی بدن مرغ ها، دامپزشک به شما توصیه می کند تا از یک سری افزودنی ها و مکمل های تغذیه ای برای پرندگان خود استفاده کنید. توجه داشته باشید که گاهی استفاده از این مکمل ها به شرط علمی بودن قادر است تا عملکرد تخم گذاری مرغ ها را افزایش دهد.برای افزایش آگاهی شما باید بگوییم که برخی مکمل های معدنی و ویتامینه، پروبیوتیک ها، آنزیم ها و اسیدهای آلی از مهم ترین افزودنی های خوراک طیور هستند. این ترکیبات می توانند به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، افزایش جذب مواد مغذی و حفظ سلامت روده پرندگان کمک کنند.
– تنظیم تراکم گله مرغ ها
• همواره، توجه داشته باشید که تراکم بالای مرغ ها در محل نگهداری باعث بروز استرس، درگیری و کاهش تخم گذاری می شود. پس باید دقت کنید که محل نگهداری مرغ ها در بستر باز باید به گونه ای باشد که برای هر 5 تا 7 عدد مرغ یک مترمربع فضا موجود کنید. در سیستم بسته قفس نیز، با توجه به نوع قفس باید حتما فضای کافی برای حرکت مرغ ها فراهم باشد.
– مدیریت صحیح لانه های تخم گذاری
• شما باید این نکته را مد نظر داشته باشید که مرغ ها برای تخم گذاری به محیطی امن، تاریک و ساکت نیاز دارند. همچنین، باید به این مورد توجه کنید که هر 4 تا 5 مرغ به یک لانه مناسب احتیاج دارند که باید تمیز و کاملا خشک باشند. در این مرحله، حتما حواستان جمع باشد که مرغ هایتان به خوردن تخم خود روی نیاورند و تخم های دیگر را کثیف نکنند.
– جلوگیری از پیری گله
• جلوگیری از پیری گله می تواند از دیگر روش های افزایش تخم گذاری در مرغ محسوب شود که تاثیر بالای در تخم گذاری دارد .شما باید قبل از هر چیزی توجه کنید که مرغ های انتخابی شما باید جوان باشند. زیرا، میزان تولیدات تخم مرغ ها معمولا بعد از سن 70 تا 80 هفتگی کاهش قابل توجهی می کند. برای رفع این مشکل باید اقداماتی را پیشه کار خود قرار دهید؛ مثلا گله پرندگان خود را به صورت دوره ای با مرغ های جوان تر جایگزینی نمایید و یا برای حفظ بهره وری ثابت خود یک برنامه پرورش نوبتی برای مرغ هایتان تنظیم نمایید.
جمع بندی و سوالات متداول در مورد روش های افزایش تخم گذاری در مرغ
به عنوان سخن پایانی، باید بگوییم که پرورش موفق مرغ های تخم گذار نیازمند توجه به جزئیات فراوانی است که هر یک نقش مهمی در افزایش بهره وری مرغ های شما ایفا می کنند. تغذیه اصولی، شرایط محیطی مناسب، نوردهی کافی و مراقبت های بهداشتی ستون های اصلی این فرآیند هستند و شما می توانید با رعایت این اصول، نه تنها تولید تخم مرغ پرندگان خود را افزایش دهید، بلکه سلامت و طول عمر گله خود را نیز، تضمین کنید. لذا، امید است تا با به کار گیری روش های مطرح شده در این مقاله شاهد رشد و پایداری هرچه بیشتر در صنعت پرورش طیور باشید.
سوالات متداول درباره افزایش تخم گذاری مرغ
بهترین غذا برای افزایش تخم گذاری مرغ چیست؟
جیره کامل مخصوص مرغ تخم گذار بهترین پایه تغذیه ای است. این خوراک باید انرژی، اسیدهای آمینه، کلسیم، فسفر، ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز مرغ را متناسب با مرحله تولید تامین کند.
برای افزایش تخم گذاری مرغ چه ویتامینی بدهیم؟
هیچ ویتامین واحدی به تنهایی باعث افزایش چشمگیر تخم گذاری یک مرغ سالم با جیره کامل نمی شود. ابتدا باید جیره و وضعیت سلامت پرنده را بررسی کنید و در صورت وجود کمبود، مکمل مناسب را با نظر متخصص انتخاب کنید.
مرغ تخم گذار به چند ساعت نور نیاز دارد؟
در مدیریت مرغ های تخم گذار معمولا حدود 14 تا 16 ساعت روشنایی در شبانه روز در نظر گرفته می شود. برنامه نور باید منظم باشد و کاهش ناگهانی طول روشنایی در دوره تولید می تواند تخم گذاری را کاهش دهد.
چرا مرغ در زمستان کمتر تخم می گذارد؟
کوتاه شدن طول روز یکی از عوامل اصلی کاهش تخم گذاری در زمستان است. سرما، افزایش نیاز انرژی و تغییر شرایط نگهداری نیز می توانند در این مسئله نقش داشته باشند.
آیا ذرت باعث افزایش تخم گذاری مرغ می شود؟
ذرت منبع مهم انرژی است، اما به تنهایی جیره کاملی برای مرغ تخم گذار محسوب نمی شود. مصرف بیش از حد ذرت بدون تامین پروتئین، اسیدهای آمینه، کلسیم و سایر مواد مغذی نمی تواند روش مناسبی برای افزایش تخم گذاری باشد.