فلفل، به عنوان یکی از ادویه های پر مصرف در تغذیه انسان بوده و طی سال های اخیر توجه عده زیادی از پژوهشگران حوزه دام و طیور را نیز، به خود جلب کرده است. دلیل این مسئله می تواند همان ترکیبات موجود در فلفل باشد که به نظر می رسد اثرات قابل توجهی بر متابولیسم، سیستم ایمنی، عملکرد دستگاه گوارشی و … داشته باشد. لازم به ذکر استتاثیر فلفل در جیره غذایی طیور، بسیار قابل توجه می باشد. امروزه، پرورش دهندگان تمایل بیشتری به استفاده از افزودنی های طبیعی و کاهش مصرف غیر ضروری آنتی بیوتیک ها دارند؛ به همین دلیل، محققان نقش فلفل را در بهبود رشد و سلامت طیور با توجه بیشتری بررسی می کنند. به همین دلیل، در ادامه این مقاله سعی ما بر این بوده تا با نگاهی علمی و کاربردی تاثیرات فلفل در تغذیه طیور و جایگاه آن را به صورت کامل به شما ارائه دهیم؛
خرید تخم نطفه دار انواع پرندگان از جمله تخم مرغ گوشتی ،تخم مرغ های زینتی ،تخم طوطی و دیگر گونه ها از فارم آذرجوجه در عمده فواصل سال امکان پذیر می باشد ،شما عزیزیان علاقمند به پرورش طیور مختلف می توانید با مراجعه به سایت و تماس با شماره های درج شده در سایت azarjooje.net از مشاوره رایگان کارشناسان این مجموعه بهرمند شوید .
فلفل در جیره غذایی طیور چه کاربردی دارد؟
فلفل یکی از گیاهانی است که می توان از آن به عنوان یک افزودنی گیاهی یا فیتوژنیک در جیره طیور استفاده کرد. انواع تند این گیاه حاوی ترکیباتی مانند کپسایسینوئیدها، کاروتنوئیدها و مواد آنتی اکسیدانی هستند.
مهم ترین ماده فعال شناخته شده در فلفل تند کپسایسین (Capsaicin) است. تحقیقات مختلف استفاده از کپسایسین و فرآورده های فلفل را در تغذیه دام و طیور بررسی کرده اند و نتایج نشان می دهد که این ترکیبات در شرایط مناسب می توانند عملکردهای زیستی مختلفی داشته باشند.
در صنعت طیور، فلفل را می توان به شکل های مختلفی مانند پودر فلفل، عصاره، اولئورزین یا ترکیبات استاندارد شده حاوی کپسایسین استفاده کرد. تاثیر هر کدام از این محصولات لزوما یکسان نیست؛ زیرا مقدار ماده موثره و قابلیت جذب آن ها تفاوت دارد.
مواد موثر موجود در فلفل
فلفل تنها به دلیل طعم تند خود مورد توجه قرار نمی گیرد. انواع مختلف آن حاوی مجموعه ای از ترکیبات گیاهی هستند که ارزش تغذیه ای و زیستی آن را افزایش می دهند.
برخی از مهم ترین ترکیبات موجود در فلفل عبارتند از:
- کپسایسین و سایر کپسایسینوئیدها
- کاروتنوئیدها
- فلاونوئیدها
- ترکیبات فنولی
- ویتامین C
- رنگدانه های طبیعی
- ترکیبات دارای خاصیت آنتی اکسیدانی
مقدار این ترکیبات به گونه فلفل، شرایط کشت، میزان رسیدگی، روش خشک کردن، فرآوری و شرایط نگهداری بستگی دارد. به همین دلیل استفاده از مقدار یکسان دو محصول تجاری مختلف لزوما نتیجه مشابهی ایجاد نمی کند.

خواص فلفل برای طیور
استفاده اصولی از فلفل در خوراک طیور ممکن است چند اثر مختلف ایجاد کند. با این حال، شدت این تاثیرات به مقدار مصرف، نوع محصول و شرایط پرورش بستگی دارد.
کمک به عملکرد دستگاه گوارش
تاثیر ترکیبات فعال فلفل بر دستگاه گوارش، توجه بسیاری از محققان حوزه تغذیه طیور را به خود جلب کرده است. برخی مطالعات نیز نشان می دهند که ترکیبات موجود در فلفل می توانند بر فعالیت آنزیم های گوارشی و عملکرد دستگاه گوارش طیور تاثیر بگذارند. بهبود هضم مواد مغذی می تواند زمینه استفاده بهتر پرنده از جیره را فراهم کند.
البته استفاده از فلفل به تنهایی نمی تواند مشکلات ناشی از جیره نامتعادل، مواد اولیه بی کیفیت یا بیماری های دستگاه گوارش را برطرف کند.
تاثیر بر سلامت روده طیور
سلامت روده یکی از عوامل اصلی در رشد و عملکرد گله محسوب می شود. هرگونه اختلال در دستگاه گوارش می تواند مصرف خوراک، جذب مواد مغذی و در نهایت بازده اقتصادی پرورش را کاهش دهد.
محققان در مطالعات مربوط به ترکیبات Capsicum نشان داده اند که کپسایسین می تواند بر ساختار روده، فعالیت آنزیم های گوارشی و ترکیب میکروبی دستگاه گوارش تاثیر بگذارد. با این حال، مقدار مصرف و شرایط پرورش می توانند نتیجه نهایی را تغییر دهند.
خاصیت آنتی اکسیدانی
پرندگان در دوره پرورش ممکن است تحت تاثیر عواملی مانند گرمای محیط، تراکم بالا، حمل و نقل، بیماری و تغییرات جیره قرار بگیرند.ترکیبات گیاهی و آنتی اکسیدانی موجود در فلفل می توانند در تقویت ظرفیت آنتی اکسیدانی بدن نقش داشته باشند. به همین دلیل، محققان فلفل قرمز را به عنوان یکی از افزودنی های گیاهی موثر برای کمک به مدیریت تنش در پرندگان بررسی می کنند.
کمک به مقابله با تنش گرمایی
تنش گرمایی یکی از مشکلات مهم مرغداری ها، به ویژه در مناطق گرم و در فصل تابستان است. افزایش شدید دمای سالن می تواند مصرف خوراک را کاهش دهد و عملکرد تولیدی گله را تحت تاثیر قرار دهد.
برخی مطالعات استفاده از فلفل قرمز و کپسایسین را در ارتباط با کاهش آثار منفی تنش گرمایی بررسی کرده اند. نتایج موجود امیدوارکننده است، اما فلفل را نباید جایگزین سیستم تهویه، مدیریت دما، آب خنک و مدیریت صحیح سالن دانست.
تاثیر فلفل بر رشد جوجه گوشتی
یکی از سوالات رایج پرورش دهندگان این است که آیا فلفل باعث افزایش وزن جوجه می شود؟
پاسخ به این سوال به نوع و مقدار افزودنی بستگی دارد.
بررسی های علمی نشان می دهند که برخی فرآورده های حاوی Capsicum می توانند افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک را بهبود دهند. برای مثال، محققان در تعدادی از مطالعات، اولئورزین فلفل را با افزودنی های گیاهی دیگری مانند کارواکرول و سینامالدهید ترکیب کرده اند و تاثیر مثبت این ترکیب را بر عملکرد جوجه های گوشتی گزارش کرده اند.
اما این موضوع به معنای آن نیست که اضافه کردن مقدار دلخواه پودر فلفل به دان، حتما وزن جوجه ها را افزایش می دهد.
ژنتیک، کیفیت جیره، پروتئین، انرژی، اسیدهای آمینه، شرایط محیطی، تراکم، بیماری ها و مدیریت گله همچنان عوامل اصلی تعیین کننده رشد هستند.
تاثیر فلفل بر ضریب تبدیل غذایی
ضریب تبدیل غذایی یا FCR یکی از شاخص های مهم اقتصادی در پرورش جوجه گوشتی است. هرچه پرنده با مقدار خوراک کمتری افزایش وزن مطلوبی داشته باشد، هزینه تولید کاهش پیدا می کند.
برخی تحقیقات نشان داده اند افزودنی های فیتوژنیک حاوی ترکیبات فلفل می توانند در شرایط مشخص باعث بهبود ضریب تبدیل غذایی شوند. با این حال نتایج تمام مطالعات یکسان نیست و بعضی تحقیقات تفاوت قابل توجهی در عملکرد گزارش نکرده اند. به همین دلیل بهتر است اثر فلفل در کنار کل فرمول جیره بررسی شود.
فلفل برای مرغ تخم گذار
کاربرد فلفل تنها به جوجه گوشتی محدود نمی شود و پژوهشگران تاثیر استفاده از فلفل در جیره مرغ تخم گذار را نیز بررسی کرده اند.
یکی از مهم ترین اثرات مورد توجه، تاثیر رنگدانه های طبیعی فلفل بر رنگ زرده تخم مرغ است.
یک فراتحلیل شامل 19 مقاله پژوهشی نشان داد که افزودن فلفل به جیره مرغ تخم گذار با افزایش قابل توجه امتیاز رنگ زرده همراه بوده است. این بررسی همچنین تغییراتی در تولید تخم مرغ گزارش کرد، اما تاثیر معنی داری بر وزن تخم مرغ یا ضریب تبدیل خوراک مشاهده نکرد.
تاثیر فلفل قرمز بر رنگ زرده تخم مرغ
رنگ زرده یکی از ویژگی هایی است که می تواند برای مصرف کننده اهمیت داشته باشد. رنگدانه های موجود در فلفل قرمز قابلیت انتقال به زرده را دارند و می توانند شدت رنگ آن را افزایش دهند.
در یک مطالعه روی مرغ های تخم گذار، افزودن 5 گرم فلفل قرمز تند به هر کیلوگرم جیره باعث افزایش امتیاز رنگ زرده شد. در همان مطالعه بهبودهایی در برخی شاخص های تولیدی نیز مشاهده شد.
بنابراین، پرورش دهندگان می توانند مقدار کنترل شده ای از فلفل را به جیره غذایی طیور اضافه کنند و از رنگدانه های طبیعی آن برای بهبود رنگ زرده تخم مرغ بهره ببرند.

آیا مرغ و جوجه تندی فلفل را احساس می کنند؟
یکی از نکات جالب درباره مصرف فلفل در طیور، تفاوت پاسخ پرندگان و انسان به کپسایسین است.
مطالعات قدیمی و بررسی های علمی جدید نشان می دهند که پرندگان نسبت به تندی کپسایسین واکنش متفاوتی از پستانداران دارند. به همین دلیل، ترکیبات فلفل همان احساس سوزشی را که انسان پس از خوردن فلفل تند تجربه می کند، در پرندگان ایجاد نمی کنند. با این حال، پرورش دهندگان نباید فلفل را به صورت نامحدود در جیره غذایی طیور مصرف کنند.
مقدار فلفل در جیره طیور چقدر باشد؟
تعیین مقدار فلفل در جیره طیور یکی از مهم ترین بخش های استفاده از این افزودنی است. در مطالعات مختلف مقادیر بسیار متفاوتی استفاده شده است. این تفاوت به دلیل نوع فلفل، استفاده از پودر یا عصاره، درصد کپسایسین، سن و نوع پرنده و همچنین ترکیب سایر اجزای جیره است.
برای نمونه، محققان در برخی پژوهش های مربوط به مرغ تخم گذار، حدود 5 گرم فلفل قرمز به هر کیلوگرم خوراک اضافه کرده اند. در مقابل، پژوهشگران در مطالعات مربوط به کپسایسین خالص یا اولئورزین استاندارد، مقادیر بسیار پایین تر و متفاوتی را به کار برده اند.
بنابراین ارائه یک نسخه ثابت مانند «چند گرم فلفل برای هر کیلو دان» بدون دانستن نوع محصول می تواند گمراه کننده باشد. اگر هدف استفاده تجاری در یک گله بزرگ است، بهتر است مقدار افزودنی بر اساس آنالیز محصول و نظر متخصص تغذیه طیور تعیین شود.
نکات مهم هنگام خرید فلفل برای خوراک طیور
اگر قصد استفاده از پودر یا فرآورده فلفل در جیره را دارید، محصول باید از منبع معتبر تهیه شود.
به تازگی محصول، میزان رطوبت، شرایط نگهداری و احتمال آلودگی قارچی توجه کنید. برای مکمل های صنعتی نیز باید به غلظت ماده موثره، مقدار مصرف پیشنهادی تولید کننده و مشخصات محصول توجه کنید.
محصول استاندارد امکان تنظیم دقیق تر جیره را فراهم می کند و احتمال دریافت بیش از اندازه یا کمتر از مقدار مورد نیاز را کاهش می دهد.
سخن آخر
با توجه به آنچه گفته شد، اکنون می دانید که ترکیبات فعال فلفل مانند کپسایسین و آنتی اکسیدان ها، این ماده را به یک افزودنی طبیعی و چند منظوره در جیره غذایی پرندگان تبدیل می کنند. این ماده، نه تنها می تواند میزان رشد، ضریب تبدیل غذایی و عملکرد تولیدی پرندگان شما را بهبود بخشد، بلکه قادر است تا سلامتی دستگاه گوارشی، سیستم ایمنی و کیفیت محصولات نهایی شما را ارتقا دهد. با این حال، متوجه شدیم که استفاده از فلفل نیازمند دقت در نوع، دوز و نحوه مصرف می باشد تا بتوانید در حد امکان از بروز اثرات منفی جلوگیری کنید. در مجموع، گنجاندن فلفل در جیره غذایی پرندگان با تنظیم مقدار صحیح، می تواند جایگزین طبیعی و موثری برای افزودنی های شیمیایی باشد و به ارتقای سلامتی و بهره وری انواع گونه های پرندگان شما کمک شایانی نماید.