قوغازها، از آن دسته پرندگانی هستند که قبل از آنکه شناخته شوند، می توان حضورشان را حس کرد. کافی است تصویری از پرواز منظم آنها را در آسمان ببینید و یا ناظر شناور شدن آرام شان بر روی آب باشید تا ذهنتان درگیر شناخت آنها گردد. قوغاز ها، در نگاه اول پرندگانی ساده به نظر می آیند که بسیار خاص عمل می کنند. اما لازم است تا بدانید که پشت این سادگی، ساختاری دقیق، رفتاری حساب شده و نیز، نقشی مهم در تعادل اکوسیستم جهان را بر دوش دارند. شما با دانستن ویژگی های قوغاز ها متوجه خواهید شد که طبیعت چگونه با کمترین آشوب بیشترین هماهنگی را می سازد. این مطلب، به عنوان تلاشی برای نزدیک شدن به دنیای قوغازها نگاشته شده است. شما در اینجا می توانید زیست و رفتار پرندگان این نژاد را به صورت کامل مطالعه نمایید و در مواقع خاص، با نگاهی عمیق تر به این موضوع نگاه کنید؛
خرید تخم مرغ نطفه دار انواع پرندگان از جمله تخم نطفه دار غاز و قوغاز از شرکت آذر جوجه در عمده فواصل سال امکان پذیر می باشد.عزیزان علاقه مند می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره های درج شده در سایت azarjooje.net تماس گرفته و از مشاوره های رایگان این مجموعه بهرمند شوند.
ویژگی های قوغاز ها کدامند؟
خب، بیایید تا شروع کنیم! اولین جایی که در این مسیر بدان می رسیم، تاریخچه پیدایش این پرنده هاست؛ برای شروع صحبت درباره این موضوع، ابتدا لازم است تا بگوییم که اصطلاح قوغاز معمولا به گونه ای از گازهای بزرگ مهاجر اشاره دارد که به خانواده آنسریدا تعلق دارند. قدمت این پرندگان به میلیون ها سال پیش باز می گردد و شواهد فسیلی نشان می دهد که اجداد این پرندگان تقریبا از دوران ائوسن شروع به زندگی بر روی زمین کرده اند.
قوغازها، از نظر ژنتیکی به خانواده غازها و قوهای امروزی بسیار نزدیک می باشند. اجداد اولیه آنها در مناطقی با تالاب های وسیع و دریاچه های کم عمق زندگی کرده و عمدتا گیاه خوار بوده اند. اولین مستندات علمی و تاریخی به وضوح نشان می دهند که این پرندگان ابتدا در اروپا و شمال آسیا بوده اند. در ادامه، با توجه به متون نوشته شده در قرون وسطی، این پرندگان صداهای بلندی داشته و به صورت دسته جمعی بر فراز آسمان دیده می شدند.
با گذر زمان، قوغازها مسیرهای مهاجرت خود را از شمال اروپا و آسیا به سمت جنوب و مناطق معتدل تر تغییر دارند و بدین ترتیب امروزه، گونه های مختلفی از آنها در بخش های مختلف جهان یافت می شوند.
تخم نطفه دار قوغاز
نحوه پیدایش قوغاز ها
در این بخش، می خواهیم ژنتیک و نحوه تکامل قوغازها را بررسی کنیم. این موضوع کمی پیچیده خواهد بود اما باید بگوییم که پرندگان این نژاد، همچون دیگر تمامی پرندگان و موجودات زنده در طی میلیون ها سال دستخوش زنجیره ای از تکامل های تدریجی شده اند. لذا، می توان گفت که ژن ها و ویژگی های قوغازها نتیجه انتخاب طبیعی و تغییرات محیطی می باشند. ما در ادامه، بحث را در چند شاخه مجزا برایتان بازگو خواهیم کرد؛
به طور مثال، ژن های قوغازها، از اجداد مشترک آنها با دیگر قوها و غازها به وجود آمده اند. بر اساس یافته های حاصل از فسیل ها، قوغازها در حدود 50 میلیون سال پیش یعنی در دوران ائوسن و اوایل اولیگوسن بر روی زمین بوده اند و ویژگی های اصلی آنها همچون اندازه بدن، شکل منقار و ساختارهای پروازی از همان زمان آرام آرام شکل گرفتند. اما، بیایید تا با هم بررسی کنیم که چه چیزی باعث شکل گیری ژن قوغازها شد؟ عوامل ایجاد و تثبیت این ژن به ترتیب زیرند؛
مهم ترین عامل، انتخاب طبیعی است؛ یعنی، پرندگانی که ویژگی های مناسبی همچون توانایی پرواز طولانی، سازگاری با آب و هوای سرد و توانایی پیدا کردن غذا در تالاب ها را دارا بودند، شانس بیشتری برای زنده ماندن و تولیدمثل داشتند. در مراحل بعدی زندگی، ژن های حامل این ویژگی ها به نسل های بعدی منتقل شدند.
تغییرات اقلیمی نیز، در این روند بی تاثیر نبوده اند؛ یخبندان ها، تغییر مسیر رودخانه ها و تشکیل دریاچه های جدید باعث شده اند که گروه هایی از قوغازها در مناطق متفاوت از هم جدا شوند. این جدایی ژنتیکی، باعث شده است که گونه های مختلف با ژن های متفاوتی ایجاد شوند.
برخی از جهش های ژنتیکی باعث می شوند که نمونه هایی از خطاهای طبیعی در دی.ان.ای پرنده ها ایجاد شده و یک سری از ویژگی های جدید مثل رنگ پرهای متفاوت و یا طول منقار خاص را ایجاد کنند.
گاهی نیز، شرایط به گونه ای مهیا می شود که پرندگان می توانند جفت یکسان خود را پیدا کنند و به این ترتیب، ژن های خالص خود را به نسل های بعدی منتقل و تثبیت نمایند.
ویژگی های ظاهری قوغاز
در این مرحله، لازم می دانیم تا برخی از ویژگی های ظاهری کلی قوغازها را برایتان بازگو کنیم تا با مطالعه آن، تصویر کاملی در ذهنتان برایشان داشته باشید. ابتدا، یک سری از ویژگی ها وجود دارند که به صورت کلی در هر دو نوع نر و ماده دیده می شوند. این ویژگی ها عبارتند از؛
قوغازها پرندگانی بزرگ، با بدنی محکم و پرهای غالبا خاکستری یا قهوه ای روشن می باشند.
طول بدن این پرنده ها، تقریبا 75 تا 100 سانتی متر بوده و وزنی معادل 3 تا 6 کیلوگرم در گونه های معمول دارند.
منقار این پرنده ها، پهن بوده و اندازه ای کوتاه تا متوسط دارد. رنگ این منقار نارنجی یا زرد رنگ است و نوکی خمیده برای گرفتن گیاهان و آبزیان دارد.
قوغازها، پاهایی کوتاه و صورتی رنگ دارند که برای راه رفتن بر روی زمین و شنا مناسب می باشند.
بال های این پرندگان بلند و قدرتمند بوده و آنها را برای پروازهای دسته جمعی در خطوط منظم بهینه و مناسب می سازد.
صدای این پرندگان بسیار قوی است؛ قوغازها صدایی آشنا دارند که در هنگام مهاجرت و هشدار دادن به گروه به درد می خورد.
پرندگان نر، معمولا کمی بزرگتر و برجسته تر از ماده ها هستند و برخی از ویژگی های مختص خود را دارند؛
جثه ای حدود 10 تا 15 درصد بزرگتر، سنگین تر و بلندتر از ماده
رنگ پرهای کمی روشن تر و گاهی خاکستری تر با سایه های سفید در بال و گردن
سر و گردن این پرنده ها به هنگام نگاه کردن به گروه یا جستجوی غذا به صورت کشیده تر و برجسته تر دیده می شود.
نوع نر، در فصل جفتگیری بال های خود را باز کرده و گردن خود را بالا می گیرد. همچنین، پرهای گردن و پشتش را برجسته تر نشان می دهد.
اگر از ما درباره ویژگی های ظاهری ماده بپرسید باید ابتدا بگوییم که ماده ها کمی کوچک تر و کم رنگ تر از نرها می باشند؛
جثه این پرنده ها برای تخمگذاری راحت تر کوچک تر و سبک تر می باشد.
رنگ پرها مات تر و به رنگ خاکستری یا قهوه ای می باشد تا به هنگام نشستن روی تخم ها و محافظت از آنها استتار خوب کند.
سر و گردن این پرنده ها کوتاه تر است و بدین وسیله، کمتر جلب توجه می کند.
نوع ماده، کمتر تمایل به نشان دادن خود دارد.
تغذیه قوغاز باید چگونه باشد؟
قوغازها پرندگانی گیاه خوارند که تمایل محدودی به همه چیزخواری در آنها دیده می شود. در کل، رژیم غذایی این پرندگان به محیط زندگی و فصلی که در آن قرار دارند، بستگی دارد. اما، یک سری از اصول کلی در این میان وجود دارند که باید مورد توجه قرار گیرند.
رژیم غذایی ایده آل قوغازها نیاز به بررسی دارد. مثلا شما باید بدانید که؛
بیشتر پرندگان این نژاد، از ساقه ها، برگ ها و ریشه های گیاهان تالابی و کنار رودخانه ها تغذیه می کنند. لذا، غذاهای گیاهی همچون ریشه های زنبق، جگن، چمن های آبی و سایر علف ها بخش اصلی غذای قوغازها را تشکیل می دهند.
دانه ها و غلات نیز، از الزامات یک رژیم غذایی مناسب می باشند؛ پرنده ها در طول مهاجرت و یا فصل زمستان دانه های گندم، جو، چاودار، برنج و ذرت را جمع می کنند و بدین ترتیب، انرژی لازم برای پروازهای طولانی را تامین می نماید.
میوه ها و توت ها نیز، مهم اند؛ در مناطقی که دارای درختان و بوته های میوه می باشند، توت ها و میوه های کوچک بخشی از یک رژیم غذایی ایده آل محسوب می شوند.
مسئله بعدی، این است که پرندگان نژاد قوغاز به صورت فصلی تغذیه و رفتارهای غذایی متفاوتی دارند. نکته ای که در این مورد نیاز به توجه دارد، این است که قوغازها در فصول بهار و تابستان، بر روی تغذیه از گیاهان تازه و جوان، ریشه ها و ساقه ها برای رشد و تولیدمثل تمرکز می کنند. همچنین، پاییز و زمستان، فصل مصرف دانه ها و مواد پر انرژی برای ذخیره چربی در بدن جهت مهاجرت می باشد. قوغاز ها به هنگام مهاجرت در مسیرشان به مزارع کشاورزی نزدیک می شوند و از دانه ها و محصولات آنها استفاده می کنند.
افزون بر تمام مواردی که گفته شد، این پرنده ها یک سری عادات تغذیه ای خاص خود را دارند؛ به طور مثال، عمدتا در گروه های بزرگ تغذیه می کنند که هم برای یافتن منابع غذایی بهتر است و هم امنیت آنها در برابر شکارچیان را بالا می برد. بعلاوه، برخی از قوغازها می توانند آبزیان کوچک و حشرات را نیز، برای دریافت پروتئین بخورند.
زیستگاه طبیعی قوغاز
به طور کلی، برای قوغازها نیز، همچون دیگر تمامی پرندگان زیستگاه طبیعی نقش بسیار مهمی در تغذیه، رفتار و تولیدمثل دارد. به همین دلیل، این پرنده ها همیشه به دنبال محیط هایی با آب و گیاهان فراوان و فضای باز هستند. در نظر داشته باشید که زیستگاه طبیعی این پرنده ها یک سری از ویژگی های مختص خود دارد که در ادامه خواهیم گفت.
زیستگاه این پرنده ها در طبیعت، شامل تالاب ها، دریاچه ها، رودخانه های کم عمق و باتلاق هاست که امکان تغذیه آنها از گیاهان آبی و تامین آب موردنیاز را فراهم می کند. قوغازها معمولا محل های باز و هموار را برای زندگی انتخاب می کنند. از جمله، چمنزارها، مزارع و دشت ها که امکان پرواز راحت این پرنده ها را مهیا ساخته و آنها را از دید شکارچیان انسانی و حیوانی به دور نگه می دارند. اگر در زیستگاه طبیعی قوغازها دقت کنید، می بینید که در اطراف محل آب و زمین های مرطوب به چشم می خورد که پر از گیاهان آبی، علف ها و دانه ها می باشند. پس، مسئله دسترسی به گیاهان و دانه ها امری مهم می باشد. قوغازها، معمولا به دلیل نیازی که به امنیت دارند، مناطق نسبتا کم جمعیت و یا به دور از فعالیت های شدید انسانی را برای زندگی، لانه سازی و محافظت از جوجه ها انتخاب می کنند.
به طور کلی، مناطقی در جهان وجود دارند که قوغازها به صورت کاملا طبیعی و آزاد در آنها مشاهده شده اند. مثلا، تالاب ها و دریاچه های کم عمق شمال اروپا، آسیا و آمریکا به ویژه در طول مهاجرت و فصل تولیدمثل میزبان این پرنده ها هستند. همچنین، دشت های باز و چمنزارهای کنار آب که امکان پیدا کردن غذا و پرواز در آنجا وجود دارد، در سراسر جهان، می توانند جایی برای دیده شدن این پرنده ها باشند. علاوه بر این، برخی از مزارع و زمین های کشاورزی نیز، به خصوص در فصل پاییز و زمستان که دانه های باقی مانده و یا محصولات برداشت شده در آن وجود دارد، مکان مناسبی برای قوغازها هستند. در برخی از مناطق، قوغازها در نزدیکی مرداب ها یا رودخانه های آرام زندگی می کنند تا هم آب برای آشامیدن داشته باشند و هم به راحتی پرواز کنند.
حال بیایید تا رفتار پرنده های این نژاد را در زیستگاه طبیعی شان بررسی کنیم؛ به طور معمول، قوغازها به صورت دسته جمعی در گروه های بزرگ زندگی می کنند. این کار برای افزایش امنیت آنها می باشد. توجه کنید که در طول فصل تولیدمثل، ماده ها بیشتر در نزدیکی لانه ها و آب های کم عمق می مانند. در حالی که نرها در اطراف می چرخند تا محدوده قلمرو و امنیت گروه خود را محفوظ نگه دارند. لازم به ذکر است که گروه قوغازها با مهاجرت به دنبال زیستگاه هایی با منابع غذایی کافی و کمترین میزان تهدیدات شکارچیان می باشند.
پرورش قوغاز
بهتر است محل نگهداری بسته قوغازها چه ویژگی هایی داشته باشد؟
اگر بخواهید قوغازها را در اسارت و یا محیط های پرورشی نیمه طبیعی نگه دارید، باید حواستان باشد که تا حد امکان این محیط را به زیستگاه طبیعی پرنده ها نزدیک تر و امن تر طراحی نمایید. چند نکته کلیدی برای نگهداری این پرنده ها وجود دارند که به شرح برای شما آماده شده است؛
فضای کافی و باز لازم و ضروری است؛ قوغازها پرندگانی با بال های قوی هستند و نیاز دارند تا در طول روز پروازهای کوتاه داشته و بال های خود را باز کنند. لذا، محوطه موردنظر شما باید حداقل چند صد مترمربع برای هر گروه کوچک فضا داشته باشد تا بتوانید به صورت آزاد راه رفته و پرواز کنند.
مورد بعدی، وجود آب و یا تالابی کوچک است که حتما باید بدان توجه شود. شما باید یک برکه و یا حوض کم عمق در محل داشته باشید تا پرنده از آب آن برای شنا، شستشو و نیز، آشامیدن استفاده کند. حواستان باشد که این آب باید پاک و بدون هر گونه آلاینده ای باشد و همه پرندگان بدان دسترسی لازم را داشته باشند.
امنیت و پناهگاه را هم حتما در نظر داشته باشید؛ قوغازها نیاز به امنیت دارند تا بتوانند با خیال راحت خود را از شکارچیانی همچون سگ و گربه و … در امان نگه دارند. لذا، حتما اطراف محل زندگی آنها را محصور کنید. اما این روند به گونه ای باشد که در محل تهویه و نور کافی وجود داشته باشد. مثلا، چند سایه بان و یا لانه در محوطه بسازید.
دقت کنید که زمین محل باید چمن زار و یا خاک نرم و هموار باشد تا راه رفتن و جستجوی غذا در آن راحت تر باشد. همچنین، می توانید روی زمین گیاهان محلی و یا برخی از گیاهان آبی کوچک را در آب بکارید تا باعث بروز رفتارهای طبیعی تغذیه در آنها گردد.
محلی که برای زندگی پرنده هایتان در نظر دارید باید امکان توزیع دانه ها و یا گیاهان تازه را آسان تر نماید. همچنین، لازم است تا پاکسازی فضولات و کنترل بهداشت در آن به صورت راحت تر صورت گیرد تا عوامل بیماری زا فرصت انتشار پیدا نکنند.
تفاوت قوغاز با قوها و غازها
حال می خواهیم در این قسمت تفاوت های قوغازها با قوها و غازها را بررسی نماییم. لازم است بدانید که پرندگان این سه نژاد با تمام شباهت ها، یک سری تفاوت های اساسی نیز، با یکدیگر دارند به عنوان مثال؛
شما می توانید به صورت مشهود ملاحظه نمایید که اندازه و جثه قوغازها، غازها و قوها با هم متفاوت است؛ قوها معمولا بزرگتر از قوغازها بوده و بدن کشیده تری دارند. قوغازها نیز، نسبت به غازهای معمولی بزرگ تر و سنگین تر هستند.
گردن قوها نیز، بسیار بلند و باریک می باشد. در حالی که قوغازها گردنی کوتاه تر و محکم تر دارند.
از نظر رنگ پرها باید بگوییم که بیشتر قوها سفید و یا گاهی سیاه هستند. اما، قوغازها عمدتا خاکستری و یا قهوه ای روشن اند. رنگ پرهای این پرنده ها، دارای الگوی ملایمی است. ولی غازها در بدن خود الگوهای مشخص تری با رنگ های متنوع تر دارند. حتی گاهی می توانید پرهای سیاه و سفید نیز، در بدن آنها ببینید.
صدای قوها ملایم تر و موسیقی مانند است. ولی در مقابل، صدای قوغازها بلندتر و شبیه غرغر می باشد. این پرندگان صدای خشنی دارند. اما در مورد غازها باید بگوییم که صدای آنها بسیار ریز و ممتد می باشد.
قوها، رفتاری آرام دارند و به صورت انفرادی یا در گروه های بسیار کوچک زندگی می کنند. در مقابل، قوغازها اجتماعی و پر تحرک ترند و برای زندگی دسته های بزرگ تری تشکیل می دهند.
به طور کلی، قوغازها منقار پهن تر و کوتاه تری دارند ولی منقار غازها، باریک تر بوده و نوک تیزی دارد.
قوغازها، مهاجرت های طولانی تری دارند و مسیرهای مشخصی را طی آن دنبال می کنند. اما، غازها مهاجرت کوتاه تری دارند و بعضا در همان منطقه می مانند.
مزیت های اقدام به پرورش قوغازها
قبل از آنکه بخواهید اقدام به پرورش قوغازها نمایید، لازم است بدانید که این روند می تواند برای شما مزایای اقتصادی، زیست محیطی و نیز، آموزشی فراوانی را به همراه بیاورد که در ادامه برایتان آورده ایم؛
– مزایای اقتصادی
فروش جوجه ها و پرندگان بالغ در بازارهای پرندگان زینتی و وحشی که غالبا گونه های سالم و بالغ در آن به فروش می رسند
در آمدزایی از طریق روش های مختلفی همچون فروش تخم های قوغاز، پرها و حتی فضولات پرنده ها به عنوان کود طبیعی که پر از سود می باشد
گردشگری و توریسم که طی آن، محوطه های پرورش طبیعی قوغازها می توانند مکان هایی جذاب و جالب برای علاقه مندان به قوغازها و عکاسان باشند
– مزایای محیطی
پرورش کنترل شده قوغازها می تواند به حفظ و بقای گونه های مختلف در مناطق آسیب دیده کمک کند
نگهداری این پرنده ها، می تواند به تعادل گیاهان آبزی و کنترل آفات طبیعی در اکوسیستم های تالابی یاری رساند
– آموزش و تحقیقات
مشاهده مستقیم برخی از رفتار های این گونه، همچون تغذیه، جفتگیری و مهاجرت در محیط های شبه طبیعی بسته می تواند تا حدود زیادی به مطالعات زیست شناسی و رفتارشناسی آنها کمک کند
بعلاوه، پرورش قوغازها می تواند فرصتی برای کسب اطلاعات ارزشمند در زمینه مهاجرت، حفاظت از پرندگان و اکوسیستم های مختلف برای شما به ارمغان آورد
– مزایای شخصی و رفاهی
شما می توانید بدین وسیله، تجربه تعامل با طبیعت را داشته باشید
برای خود نوعی سرگرمی سالم دست و پا کنید
بهترین نژاد قوغاز
سخن آخر
پس از مطالعه مطلب بالا، اکنون دیگر تا حدودی می دانید که قوغازها، نه تنها پرندگانی زیبا و اجتماعی هستند، بلکه نمادی از هماهنگی طبیعت و مهاجرت به شمار می آیند. ملاحظه فرمودید که رفتارها، زیستگاه و ویژگی های این پرندگان نشان می دهد که نژاد قوغازها در اکوسیستم طبیعی نقش مهمی ایفا می کنند. با توجه به آنچه گفته شد، پرورش و نگهداری قوغازها علاوه بر فرصت های اقتصادی، نوعی تعامل با طبیعیت است و می تواند پلی میان علاقه مندان به پرندگان، محیط زیست و نیز، محققان ایجاد کند. همچنین، شما می توانید با پرورش این پرندگان برای خود یک کسب و کار راه اندازی کنید و به کسب درآمد از طریق آن بپردازید. به طور کلی، کسب درآمد از این روش راه های مختلفی دارد و به همین جهت، برای تداوم درآمد پایدار بسیار مناسب است.