جوجه کشی و جوجه درآوری، به خصوص در مقیاس صنعتی، برای افرادی که به تازگی وارد این حوزه شده اند می تواند چالش های زیادی ایجاد کند. پرورش دهندگان تازه کار ممکن است به دلایل مختلف با کاهش راندمان، افزایش تلفات و حتی شکست در جوجه کشی مواجه شوند. عوامل متعددی بر نتیجه جوجه کشی تاثیر می گذارند و نادیده گرفتن هر یک از آن ها می تواند درصد جوجه درآوری را کاهش دهد. در این مقاله مهم ترین و موثرترین دلایل شکست در جوجه کشی را بررسی می کنیم و برای هر یک، راهکار هایی کاربردی برای کاهش تلفات و افزایش راندمان ارائه می دهیم. پس تا پایان این مقاله با ما همراه باشید تا با مهم ترین نکات یک جوجه کشی موفق آشنا شوید. مواردی که در این مقاله مورد بحث هستند عبارتند از :
- عدم توجه به تازگی تخم های نطفه دار
- مناسب نبودن محیط و دمای انبار تخم های نطفه دار
- عدم آگاهی از دما و رطوبت مناسب جهت جوجه کشی
- عدم اطلاع از جیره و نوع تغذیه گله مادر
- استفاده از دستگاه های غیر استاندارد و کالیبره نشده
- عدم نطفه سنجی و تفکیک تخم ها
- عدم آگاهی از دوران ستر و هچر در دوران جوجه کشی
دلایل پایین آمدن راندمان در جوجه کشی و راه حل های آن
1 عدم توجه به تازگی تخم های نطفه دار
تازگی تخم نطفه دار یکی از عوامل مهم در موفقیت جوجه کشی است. پیش از خرید تخم نطفه دار باید ظرفیت دستگاه و نژاد مورد نظر را مشخص کنیم. بسیاری از پرورش دهندگان مولد اختصاصی ندارند و تخم های مورد نیاز خود را از تولید کنندگان دیگر تهیه می کنند؛ بنابراین ممکن است از زمان دقیق تولید تخم ها اطلاع نداشته باشند. کهنه بودن تخم نطفه دار می تواند درصد موفقیت جوجه کشی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
برای جلوگیری از این مشکل، بهترین راه داشتن گله مولد یا خرید تخم نطفه دار از مراکز پرورشی معتبر و دارای فروش روزانه است. هنگام خرید باید درباره تاریخ تولید و شرایط نگهداری تخم ها اطمینان حاصل کنید. هرچه فاصله میان تخم گذاری و شروع جوجه کشی کمتر باشد، شرایط مناسب تری برای حفظ کیفیت جنین و دستیابی به راندمان بالاتر فراهم خواهد شد.
2. مناسب نبودن محیط و دمای انبار تخم های نطفه دار
پس از تولید تخم های نطفه دار، بهتر است آن ها در کوتاه ترین زمان ممکن وارد دستگاه جوجه کشی شوند. با این حال، گاهی پرورش دهنده مجبور است تخم ها را برای مدتی نگهداری کند. انبار کردن تخم نطفه دار در دما و رطوبت نامناسب می تواند کیفیت جنین را کاهش دهد و در نهایت باعث افت راندمان جوجه کشی شود.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است مدت نگهداری تخم ها تا حد امکان کوتاه باشد. اگر انبار کردن ضروری است، تخم ها باید در محیطی با دما و رطوبت کنترل شده نگهداری شوند. همچنین شرایط محل نگهداری باید پایدار باشد و تخم ها در معرض تغییرات شدید دما قرار نگیرند. استفاده از دستگاهی که امکان مدیریت جداگانه مراحل ستر و هچر را فراهم می کند نیز به پرورش دهنده کمک می کند تخم های تازه را سریع تر وارد چرخه جوجه کشی کند.
3.عدم آگاهی از دما و رطوبت مناسب جهت جوجه کشی
جوجه کشی مصنوعی با دستگاه های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک انجام می شود، اما تنظیم صحیح دستگاه نقش مهمی در موفقیت جوجه کشی دارد. تخم نطفه دار هر پرنده به شرایط مشخصی از نظر دما، رطوبت و طول دوره جوجه کشی نیاز دارد. بنابراین نمی توان برای تمام نژاد ها و گونه های پرندگان از تنظیمات یکسان استفاده کرد. انتخاب دما یا رطوبت نامناسب می تواند رشد جنین را مختل کرده و درصد هچ را کاهش دهد.
برای جلوگیری از این مشکل، ابتدا باید نوع پرنده را مشخص کرده و دما، رطوبت و روز شمار دستگاه را متناسب با آن تنظیم کنید. بهتر است تنها به نمایشگر دستگاه اکتفا نکنید و برای کنترل دقیق تر از دماسنج و رطوبت سنج معتبر دیگری نیز استفاده کنید. دستگاه های تمام اتوماتیک نیز با کاهش دخالت دستی، امکان کنترل بهتر شرایط جوجه کشی را فراهم می کنند.
4.عدم اطلاع از جیره و نوع تغذیه گله مادر
پرورش دهندگانی که برای تولید تخم نطفه دار از گله مولد نگهداری می کنند، باید به جیره غذایی، نوع تغذیه و سن مولد ها توجه ویژه ای داشته باشند. این عوامل به طور مستقیم بر کیفیت و میزان نطفه داری تخم ها تاثیر می گذارند. تغذیه نامناسب، کمبود مواد مغذی ضروری یا نامناسب بودن سن گله مولد می تواند کیفیت نطفه را کاهش دهد و رشد طبیعی جنین را با مشکل مواجه کند. در نتیجه، تخم های تولیدی درصد هچ پایین تری خواهند داشت و پرورش دهنده در دوره جوجه کشی با کاهش راندمان و افزایش تلفات جنینی مواجه خواهد شد.
راه حل
استفاده از جیره های غذای مناسب با در نظر گرفتن هدف و سن پرنده می تواند بهترین راهکار جهت جلوگیری از این وضوع باشد .اگر تخم نطفه دار را از پرورش دهنده و مراکز پرورش مولد تهیه می کنید بهتر است قبل از خرید تخم از سن ،جیره غذایی و نوع نگهداری آنها مطلع شده و از کیفیت نوع تغذیه آگاه شوید
5.استفاده از دستگاه های غیر استاندارد و کالیبره نشده
امروزه دستگاه های جوجه کشی متنوعی با امکانات و مشخصات مختلف در بازار عرضه می شوند، اما همه آن ها از دقت و استاندارد لازم برخوردار نیستند. کالیبره نبودن سنسور ها و عملکرد نادرست بخش های دستگاه می تواند دما و رطوبت را از محدوده مناسب خارج کند و راندمان جوجه کشی را کاهش دهد.
برای جلوگیری از این مشکل، قبل از خرید درباره شرکت سازنده، کیفیت دستگاه و سابقه آن تحقیق کنید. پس از خرید نیز دستگاه را حدود 48 ساعت بدون تخم روشن نگه دارید و عملکرد آن را آزمایش کنید. در این مدت، دما و رطوبت را با دماسنج و رطوبت سنج مجزا کنترل کنید. این آزمایش به شما کمک می کند خطا های احتمالی سنسور ها و تنظیمات دستگاه را پیش از قرار دادن تخم های نطفه دار شناسایی و اصلاح کنید.
6.عدم نطفه سنجی و تفکیک تخم ها
با آغاز دوره جوجه کشی، نطفه داخل تخم فعالیت و رشد خود را شروع می کند. اگر تخم بدون نطفه را داخل دستگاه قرار دهید، دما و رطوبت دستگاه به مرور باعث فساد آن می شود. تخم فاسد نیز گاز های نامطلوب و باکتری های مضر تولید می کند. این آلودگی ها می توانند بر سلامت سایر تخم های نطفه دار تاثیر بگذارند و در نهایت راندمان جوجه کشی را کاهش دهند.
برای این مشکل راه حلی وجود دارد ،بعد از گذشت یک هفته از شروع جوجه کشی تخم های نطفه دار دارای رگه های خونی می شوند که با استفاده از نور قابل رویت هستند .شما می تونید با نطفه سنجی در هر هفته تخم های بدون نطفه را از نطفه دار جدا کرده و آنها را از دستگاه بیرون بیاورید.
7.عدم آگاهی از دوران ستر و هچر در دوران جوجه کشی
افراد تازه کار معمولا اطلاعات کافی درباره مراحل مختلف جوجه کشی مصنوعی ندارند و ممکن است دما، رطوبت و سایر شرایط دستگاه را به درستی تنظیم نکنند. این اشتباه می تواند روند رشد جنین را مختل کند و درصد جوجه درآوری را کاهش دهد.
راه حل:
جوجه کشی مصنوعی شامل دو مرحله اصلی ستر و هچر است. در مرحله ستر، جنین داخل تخم تشکیل می شود و رشد می کند؛ بنابراین پرورش دهنده باید دما، رطوبت و چرخش تخم ها را به درستی کنترل کند. در مرحله هچر که روز های پایانی جوجه کشی را شامل می شود، باید چرخش تخم ها را متوقف کرد و شرایط مناسب خروج جوجه را فراهم ساخت. دما، رطوبت و مدت هر مرحله نیز با توجه به گونه پرنده متفاوت است و پرورش دهنده باید تنظیمات دستگاه را بر همین اساس انجام دهد.
جمع بندی درباره این مقاله تفهیمی
هر یک از موارد ذکر شده در بالا می تواند در میزان تبدیل شدن نطفه به جوجه تاثیر بسیار بالای داشته باشد پس بهتر است قبل از هر اقدام نسبت به کارکرد دستگاه جوجه کشی ،نژاد تخم نطفه دار ،میزان دما و رطوبت مورد نیاز و… اطلاعات کافی داشته باشید تا بتوانید یک جوجه کشی موفق با بازدهی بالا را رقم بزنید . توجه داشته باشید که تجربه می تواند بهترین آموزگار برای هر فرد باشد در واقع مواجه شدن واقعی با هر مشکل و حل آن می تواند بزرگترین راه برای آموزش باشد . جهت آشنایی با انواع تخم نطفه دار طاووس و انواع تخم نطفه دار طوطی و تخم نطفه دار قرقاول و تخم نطفه دار کاکادو با کارشناسان شرکت آذر جوجه در تماس باشید .
سوالات متداول
مهم ترین دلیل هچ نشدن تخم نطفه دار چیست؟
علت واحدی وجود ندارد. کیفیت تخم، دما، رطوبت، چرخش، تهویه و آلودگی از مهم ترین عوامل هستند.
چرا جنین داخل تخم تشکیل می شود ولی می میرد؟
نوسان دما، چرخش نامناسب، تهویه ضعیف، آلودگی، بیماری یا کیفیت پایین تخم می توانند باعث مرگ جنین شوند.
چرا جوجه تخم را سوراخ می کند اما بیرون نمی آید؟
رطوبت نامناسب، تهویه ضعیف یا قرار گرفتن نامناسب جنین از دلایل احتمالی این مشکل هستند.
آیا باز کردن دستگاه هنگام هچ مشکل ایجاد می کند؟
باز کردن مکرر دستگاه می تواند باعث افت رطوبت و تغییر شرایط داخلی شود و فرآیند خروج جوجه را مختل کند.
چگونه درصد هچ تخم نطفه دار را افزایش دهیم؟
استفاده از تخم با کیفیت، نگهداری صحیح، کالیبراسیون دستگاه و کنترل دقیق دما، رطوبت، چرخش، تهویه و بهداشت مهم ترین اقدامات هستند.