پرورش طیور محلی در فضای باز تا حد زیادی به شرایط محیطی و آب و هوای منطقه بستگی دارد. مرغ بومی و سایر طیور اهلی مانند بوقلمون، اردک و غاز را می توان در محیط آزاد پرورش داد. این پرندگان می توانند از حشرات، علوفه، بذرها و برخی منابع غذایی موجود در محیط استفاده کنند؛ با این حال، همچنان به جیره غذایی کامل و آب سالم نیاز دارند.
باغداران، کشاورزان، روستاییان و افرادی که باغ، ویلا یا فضای سبز مناسبی در اختیار دارند، می توانند از این روش برای پرورش طیور استفاده کنند. البته وجود فضای باز به تنهایی کافی نیست و باید سرپناه مناسبی نیز برای محافظت از پرندگان در برابر بارندگی، باد، گرمای شدید و سرمای هوا فراهم کنید.
در مناطقی که زمستان های سرد دارند و سالن مجهزی برای نگهداری طیور وجود ندارد، فصل های گرم سال شرایط مناسب تری برای پرورش در فضای باز فراهم می کنند. پرورش دهندگان می توانند فعالیت خود را از بهار آغاز کنند و تا پیش از شروع سرمای شدید ادامه دهند.
با نزدیک شدن فصل سرد، می توانید تعدادی از پرندگان جوان، سالم و دارای ویژگی های مطلوب را به عنوان مولد برای سال آینده نگهداری کنید. برای نگهداری این مولدها در زمستان باید فضای سرپوشیده، خشک و دارای تهویه و دمای مناسب فراهم کنید تا سلامت گله حفظ شود.
ویژگی های فضای مناسب برای پرورش طیور
صرف رها کردن تعداد زیادی مرغ، خروس یا سایر پرندگان در باغ، مزرعه یا مرتع به معنای پرورش اصولی طیور در فضای باز نیست. برای موفقیت در این روش باید محیط مناسبی فراهم کنید تا پرندگان به آب و غذای کافی، سرپناه و فضای امن دسترسی داشته باشند و احتمال بیماری، فرار یا تلفات گله کاهش پیدا کند. مهم ترین شرایط برای پرورش طیور در فضای باز عبارتند از:
1. آبخوری و دانخوری کافی فراهم کنید
طیور نمی توانند تمام نیازهای غذایی خود را فقط از علوفه، بذرها و حشرات موجود در محیط تامین کنند. بنابراین باید جیره متعادل و متناسب با گونه، سن و هدف پرورش در اختیار آنها قرار دهید.
همچنین، آب سالم و تازه باید همیشه در دسترس پرندگان باشد. تعداد آبخوری و دانخوری ها را متناسب با جمعیت گله انتخاب کنید تا تمام پرندگان بتوانند بدون رقابت شدید به آب و خوراک دسترسی پیدا کنند.
2. برای طیور سرپناه مناسبی بسازید
حتی در فصل های گرم نیز تغییرات ناگهانی آب و هوا، بارندگی، وزش باد یا کاهش دما می تواند سلامت گله را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین طیور باید به یک فضای سرپوشیده، خشک و دارای تهویه مناسب دسترسی داشته باشند.
سرپناه باید در برابر باد و بارندگی مقاومت کافی داشته باشد و از ورود شکارچیان نیز جلوگیری کند. در مناطق گرم، ایجاد سایه مناسب برای محافظت پرندگان در برابر تابش شدید آفتاب اهمیت زیادی دارد.
3. محیط پرورش را حصارکشی کنید
یکی از مهم ترین اصول پرورش طیور در فضای باز، تامین امنیت محوطه است. بدون حصار مناسب، احتمال فرار پرندگان یا حمله حیوانات شکارچی افزایش پیدا می کند.
اطراف محوطه را با فنس مناسب محصور کنید و به صورت دوره ای آن را از نظر وجود شکاف، پارگی یا مسیر ورود جانوران بررسی کنید. نوع و ارتفاع حصار نیز باید متناسب با گونه پرنده و شرایط منطقه انتخاب شود.
4. بستر مناسبی برای حمام خاک فراهم کنید
مرغ، خروس، بوقلمون، بلدرچین، کبک و قرقاول به طور طبیعی رفتار حمام خاک را انجام می دهند. این رفتار به تمیز نگه داشتن پرها و کنترل برخی انگل های خارجی کمک می کند.
برای این منظور، قسمتی خشک و دارای خاک یا مواد مناسب در اختیار پرندگان قرار دهید. بهتر است این قسمت زیر سایبان قرار داشته باشد تا بارندگی باعث خیس و گل آلود شدن بستر نشود.
5. شرایط مناسب برای اردک و غاز فراهم کنید
اردک و غاز نسبت به بسیاری از طیور خشکی زی نیاز بیشتری به دسترسی مناسب به آب برای انجام رفتارهای طبیعی و تمیز کردن پرهای خود دارند. در صورت فراهم بودن شرایط می توانید یک منبع آب یا استخر قابل شستشو برای آنها ایجاد کنید.
آب استخر باید به صورت منظم مدیریت و تعویض شود؛ زیرا تجمع فضولات و مواد آلی می تواند کیفیت آب را کاهش دهد و محیط نامناسبی برای پرندگان ایجاد کند.
6. محل مناسبی برای نگهداری مولدها در نظر بگیرید
اگر قصد ادامه پرورش در سال آینده را دارید، می توانید تعدادی از پرندگان جوان، سالم و دارای ویژگی های مطلوب را به عنوان مولد انتخاب کنید.
در فصل سرد، مولدها به محیطی خشک، دارای تهویه مناسب و محافظت شده در برابر سرمای شدید نیاز دارند. کف محل نگهداری را می توانید با بستر مناسب مانند پوشال بپوشانید و قسمت های مرطوب و آلوده آن را به صورت منظم تعویض کنید.
همچنین وضعیت سلامت، تغذیه و وزن مولدها را در طول دوره نگهداری کنترل کنید؛ زیرا کیفیت گله مولد مستقیما بر باروری، کیفیت تخم نطفه دار و عملکرد جوجه کشی دوره بعد تاثیر می گذارد.
جهت خرید تخم نطفه دار و تخم نطفه دار انواع مرغ و تخم نطفه دار طوطی با کارشناسان شرکت آذر جوجه در ارتباط باشید.
نحوه شروع پرورش طیور محلی در مراتع و فضای باز
افرادی که به پرورش طیور در فضای باز روی می آورند، معمولا دو هدف دارند. برخی برای تامین تخم مورد نیاز خانواده یا سرگرمی، تعداد محدودی مرغ و خروس نگهداری می کنند. گروه دوم با هدف کسب درآمد وارد این حوزه می شوند و انتخاب روش مناسب شروع کار، تاثیر زیادی بر هزینه ها و درآمد آنها دارد. برای شروع پرورش طیور بومی در فضای آزاد می توانید از 3 روش استفاده کنید:
روش اول؛ خرید طیور بالغ و تخمگذار: ساده ترین روش، خرید مرغ های بالغ و آماده تخمگذاری است. در این روش می توانید از تخم مرغ های تولیدشده برای مصرف شخصی یا فروش استفاده کنید. مدیریت این روش نسبتا آسان است، اما فرصت های درآمدی آن محدودتر خواهد بود.
روش دوم؛ خرید جوجه های چند روزه: در این روش جوجه های سالم را خریداری و تا رسیدن به سن مناسب در محیط کنترل شده پرورش می دهید. جوجه ها در هفته های ابتدایی به دمای مناسب، جیره غذایی مخصوص و مراقبت بیشتری نیاز دارند. پس از رشد می توانید آنها را برای تولید یا عرضه به بازار پرورش دهید.
روش سوم؛ جوجه کشی از تخم نطفه دار: در این روش با نگهداری مولدهای سالم و تولید یا تهیه تخم نطفه دار، جوجه کشی را انجام می دهید. سپس می توانید از فروش جوجه، طیور پرورش یافته و تخم نطفه دار درآمد کسب کنید. این روش به مدیریت و دانش بیشتری نیاز دارد، اما مسیرهای درآمدی متنوع تری ایجاد می کند.
سوالات متداول
آیا پرورش مرغ در فضای باز بهتر از سالن بسته است؟
هر روش مزایا و محدودیت های خاص خود را دارد. فضای باز امکان تحرک و رفتار طبیعی بیشتری ایجاد می کند، اما کنترل بیماری ها، شکارچیان و شرایط آب و هوایی در آن دشوارتر است.
آیا مرغ در فضای باز به دان نیاز دارد؟
بله. حشرات، گیاهان و بذرهای موجود در محیط نمی توانند به صورت قابل اطمینان تمام نیازهای غذایی مرغ را تامین کنند. بنابراین باید جیره کامل در اختیار گله قرار دهید.
مهم ترین خطر پرورش طیور در فضای باز چیست؟
بیماری های قابل انتقال از محیط و پرندگان وحشی، انگل ها، شکارچیان، شرایط نامساعد آب و هوایی و ضعف امنیت زیستی از مهم ترین خطرات این روش هستند.
آیا جوجه ها را می توان در فضای باز نگهداری کرد؟
جوجه ها پس از رسیدن به سن و رشد مناسب می توانند به تدریج به فضای بیرونی دسترسی پیدا کنند. زمان مناسب به سن، پوشش پر، گونه و شرایط آب و هوایی بستگی دارد.
چگونه محیط پرورش مرغ را تمیز نگه داریم؟
مدیریت تراکم، جلوگیری از تجمع آب، تمیز کردن آبخوری و دانخوری، مدیریت بستر، جمع آوری فضولات در نقاط پرتراکم و جابجایی دوره ای محل استفاده گله می توانند به حفظ شرایط مناسب کمک کنند.