برای آشنایی با روش و اصول و نحوه نگه داری غاز ها میتوانید با ما در ارتباط باشید. همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر درباره پرورش و نگهداری انواع طیور و طوطی سانان می توانید به صفحه اصلی سایت شرکت آذر جوجه مراجعه کنید. در این سایت مطالب مختلفی درباره قرقاول آمریکایی، کاسکو، غاز، اردک و انواع مرغ های گوشتی، تخم گذار و زینتی در اختیار شما قرار گرفته است.
مدیریت و تغذیه گله های مادر از اهمیت فوق العاده زیادی برخوردار است چرا که با نرخ زاد و ولد که شامل تعداد تخم ،درصد باروری،درصد جوجه کشی و متعاقب آن میزان تولید جوجه می باشد رابطه مستقیم دارد.
میزان تخم گذاری غازها در مقایسه با مرغ های تخم گذار بسیار کمتر است. البته نژادهای آسیایی معمولاً تخم بیشتری نسبت به نژادهای اروپایی تولید می کنند. با این حال، در بیشتر نژادهای غاز حتی با مدیریت و تغذیه مناسب، میزان تولید سالانه محدود است. بسیاری از غازها در طول یک سال حدود 40 تا 70 عدد تخم تولید می کنند. نژاد، سن، تغذیه، شرایط محیطی و نحوه مدیریت گله می توانند بر میزان تخم گذاری غازها تاثیر بگذارند.
در گله های مادر، انتخاب صحیح غازهای نر و ماده اهمیت زیادی دارد. پرورش دهنده باید مولدهای مناسب را حدود 2 تا 3 ماه قبل از شروع دوره تخم گذاری انتخاب کند. این فاصله زمانی به پرندگان فرصت می دهد تا با ساختار جدید گله سازگار شوند. در بسیاری از شرایط پرورشی، غازها با فرا رسیدن فصل تولیدمثل و از اواخر زمستان تا بهار وارد دوره تخم گذاری می شوند. زمان دقیق شروع تخم گذاری نیز به نژاد، شرایط محیطی، طول روز و نحوه مدیریت گله بستگی دارد. بهترین مرکز خرید تخم نطفه دار در ایران شرکت آذر جوجه میباشد.
توجه داشته باشید که برای انتخاب یک گله مادر غاز خوب باید به نکات زیر توجه داشت:
1.رابطه جنسی هر غاز انتخاب شده باید معلوم باشد.
2.برای هر 4 غاز ماده باید 1 غاز نر در نظر گرفته شود.
3.مشخص کردن غازهای انتخاب شده به وسیله تعیین هویت.
4.انتخاب غازهای بی عیب و سالم که بتوانند در گله مادری برای 4 تا 5 سال بمانند.
5.غاز های که دارای عیوبی مانند کجی استخوان جناق سینه ،چشمان بدفرم ،انگشتان پای کج یا نوک بدشکل هستند باید جدا شوند.
در بعضی موارد انتخاب غازها برای گله مادری ممکن است بر اساس وزن و یا تعداد تولید تخم صورت پذیرد. اگر بر اساس وزن سنجیده شوند آن گاه باید وزن تمام ماده های انتخابی کمتر از وزن میانگین ماده های گله و وزن تمام نرهای انتخابی 10 – 20 درصد سنگین تر از وزن متوسط نرهای گله باشد.
اگر میزان تولید تخم یکی از معیارهای اصلی انتخاب گله مادر باشد، پرورش دهنده باید غازهای نر و ماده را به صورت انفرادی ارزیابی کند. بهتر است مولدها از گله هایی انتخاب شوند که در دومین یا دوره های بعدی تخم گذاری قرار دارند. بررسی سوابق تولید نیز اهمیت زیادی دارد. در صورت دسترسی به رکورد تخم گذاری مادر هر پرنده، می توان مولدهایی با سابقه ژنتیکی و تولیدی مناسب تر را برای تشکیل گله مادر انتخاب کرد.
دوره پیش از تخم گذاری در غاز ها
دوره پیش از تخم گذاری نقش مهمی در باروری و عملکرد گله مادر غاز دارد. پرورش دهنده باید حدود 2 تا 3 ماه قبل از شروع تخم گذاری، غازهای مولد را انتخاب و از سایر پرندگان جدا کند. تشکیل دیرهنگام گله مادر می تواند درگیری، استرس، کاهش عملکرد تولیدمثلی و افزایش تلفات را به همراه داشته باشد. همچنین بهتر است پرورش دهنده مولدهایی با ویژگی های فیزیکی و نژادی متناسب را در یک گله قرار دهد.
در هفته های ابتدایی تشکیل گله، رفتار نرها و ماده ها باید به دقت بررسی شود. معمولاً می توان برای هر 4 غاز ماده یک غاز نر در نظر گرفت؛ البته این نسبت با توجه به نژاد تغییر می کند. در نژادهای سنگین معمولاً یک نر برای 3 ماده و در برخی نژادهای سبک مانند غاز چینی یک نر برای حدود 5 ماده مناسب است.
گله های مادر را می توان حدود 2 تا 3 سال و در شرایط مناسب تا 4 سال برای تولیدمثل نگهداری کرد. پرورش دهنده می تواند سالانه بخشی از مولدهای مسن یا کم بازده را با پرندگان جوان و باکیفیت جایگزین کند. بهتر است تغییر نرهای مولد نیز حداقل دو ماه پیش از آغاز فصل جفت گیری انجام شود تا ساختار اجتماعی گله فرصت تثبیت شدن داشته باشد.
تغذیه در این دوره اهمیت زیادی دارد. چاقی بیش از حد غازهای مولد می تواند عملکرد تولیدمثلی آنها را کاهش دهد؛ بنابراین پرورش دهنده باید انرژی دریافتی و وضعیت بدنی پرندگان را کنترل کند. اجرای برنامه غذایی مناسب در 2 تا 3 ماه قبل از تخم گذاری می تواند بر تولید تخم، باروری و تعداد جوجه غاز های تولیدشده تاثیر قابل توجهی داشته باشد.
در فرایند تخم گذاری غاز باید مواردی مورد توجه قرار گیرد از جمله:
اندازه گیری وزن غاز ها در طول هر دوره تخم گذاری است ،توصیه می شود که دو ماه قبل از تخم گذاری وزن پرنده ماده 80 تا 85 درصد وزن پرنده ماده بالغ باشد.
میزان تغذیه گله های مادر در دو ماه قبل از دوره تخم گذاری باید افزایش یابد،بنابراین 1 یا 5/1 ماه قبل از تخم گذاری وزن غاز ها به 90 – 100 درصد پرندگان بالغ می رسد.
در زمان اعمال محدودیت تغذیه ای غازها در طول دوره نگهداری به نکته باید توجه نمود:
1.جیره نگهداری آن ها در سن 9-12 هفتگی به جیره تخم گذاری تبدیل شود.
2.بعد از اتمام دوره تخم گذاری جیره تخم گذاری مجددا به جیره نگهداری تبدیل شود.
برای تنظیم جیره غاز باید نژاد،سن ،وزن غازها مشخص شود،معمولا پروتئین خام مورد نیاز 12-14 درصد انرژی متابولیسمی 2600-2300 کیلو کالری در کیلوگرم است.
غاز ها را می توان به طور مداوم با استفاده از علوفه ای که در مراتع و چراگاه وجود دارد و یا به وسیله جیره های ساخته شده با فرمول های مخصوص تغذیه نمود.در هر دو حالت باید محدودیت غذایی لازم اعمال شود تا از اضافه وزن غاز ها در اثر پرخوری جلوگیری به عمل آید.
در نتیجه تغذیه و محدودیت غذایی که برای غاز ها اعمال می شود،اضافه وزن غاز ها در دو ماه قبل از شروع تخم گذاری به 80 تا 85 درصد وزن غاز بالغ می رسد.در حالت معمول میزان جیره نگهداری برای هر غاز با در نظر گرفتن سن،نژاد ،وزن و دیگر شرایط ،بین 100 تا 200 گرم در روز می باشد.
سه روش اصلی تغذیه غاز ها
برای تغذیه غاز ها می توان با توجه به شرایط پرورش از سه روش استفاده کرد. در روش اول که برای سیستم های بسته مناسب است، تمام نیازهای غذایی غاز با جیره دستی، دانه ها و مکمل های ویتامینی و معدنی تامین می شود.
در روش دوم غازها به مرتع دسترسی دارند و در کنار مصرف دانه، از علوفه چراگاه نیز تغذیه می کنند. این روش به کنترل وزن و کاهش مصرف خوراک دستی کمک می کند. در فصل های سرد نیز می توان از یونجه خشک، سیلو و خوراک های گیاهی مناسب استفاده کرد.
در روش سوم بخش عمده نیاز غذایی غازها از مراتع باکیفیت تامین می شود. پرورش دهنده باید وضعیت بدنی گله را کنترل کند و در صورت کاهش وزن، خوراک مکمل در اختیار پرندگان قرار دهد.
در گله های مادر، کنترل مقدار خوراک اهمیت زیادی دارد. چاقی یا کاهش شدید وزن می تواند تولید تخم و باروری غازها را کاهش دهد.
سوالات متداول
بهترین تغذیه برای غاز مادر چیست؟
بهترین برنامه تغذیه به سن، وزن، نژاد، مرحله تولید و شرایط نگهداری بستگی دارد. در دوره تخم گذاری باید جیره متعادل حاوی انرژی، پروتئین، اسیدهای آمینه، کلسیم، فسفر، ویتامین ها و عناصر معدنی مورد نیاز در اختیار گله قرار گیرد.
آیا چاق شدن غاز مادر باعث افزایش تخم گذاری می شود؟
خیر. چاقی بیش از حد می تواند عملکرد تولیدمثلی را کاهش دهد. غازهای مولد باید وضعیت بدنی متعادل داشته باشند.
برای هر چند غاز ماده یک غاز نر لازم است؟
نسبت دقیق به نژاد و شرایط گله بستگی دارد، اما در بسیاری از شرایط می توان حدود یک نر برای سه تا چهار ماده را به عنوان نقطه شروع در نظر گرفت و سپس بر اساس درصد نطفه داری آن را اصلاح کرد.
آیا غاز برای جفت گیری حتماً به استخر نیاز دارد؟
خیر. وجود استخر شرط مطلق جفت گیری و تولید تخم نطفه دار نیست. سلامت مولدها، فضای مناسب، مدیریت صحیح و آب آشامیدنی سالم اهمیت بیشتری دارند.
چرا تخم غاز نطفه ندارد؟
ضعف یا چاقی نر، نسبت نامناسب نر به ماده، مشکلات حرکتی، تغذیه نامتعادل، سن نامناسب مولدها، استرس و شرایط نامناسب نگهداری می توانند درصد نطفه داری را کاهش دهند.